Cấp phép khai thác vàng 15 năm ở Tương Dương: Nỗi lo về những hệ lụy

Thứ Bảy, 20/05/2017, 18:46 [GMT+7]
.

Việc giải quyết những hệ lụy xã hội của nạn khai thác vàng trái phép không thể tính bằng ngày, mà phải mất một thời gian rất lâu. Ở Tương Dương, mới bước đầu có được sự ổn định thì địa phương và nhân dân ở đây lại không khỏi băn khoăn, lo lắng trước thông tin: Một doanh nghiệp vừa được cấp phép khai thác vàng trên địa bàn trong thời gian 15 năm.

Trước đây, với chủ trương cho khai thác, tận thu vàng sa khoáng ở những vùng lòng hồ trước khi làm thủy điện đã biến huyện Tương Dương trở thành một đại công trường khai thác vàng. Từ hoạt động khai thác vàng đã để lại rất nhiều hệ lụy mà cho đến hôm nay vẫn còn đeo đẳng mỗi gia đình, từng làng bản.

a
Tương Dương từng là điểm nóng về nạn khai thác vàng.

Chia sẻ của ông Vi Vũ Quang - Bí thư Đảng ủy xã Yên Tĩnh, huyện Tương Dương: “Hậu quả nhất để lại là tệ nạn ma túy. Mà cho đến hiện tại vẫn đang còn, xã còn hơn 50 người nghiện đang quản lý. Thứ hai là làm phức tạp mối quan hệ trong nhiều gia đình, nhiều vợ chồng ly hôn,… cũng vì khai thác vàng.”

a
Nhiều hệ lụy từ nạn khai thác vàng, trong đó tệ nạn ma túy là hậu quả lớn nhất mà người dân nơi đây phải gánh chịu.

Năm 2008, nhân dân bản Cành Toong, xã Yên Tĩnh đã từng kéo lên đỉnh Pu Phen xô xát, đập phá máy móc, tài sản của Công ty Cổ phần xây dựng và thương mại tổng hợp Thủ Đô – doanh nghiệp khi đó được cấp phép thăm dò. Đã có những người dân vướng vào vòng lao lý; một số cán bộ chủ chốt trong Đảng ủy, chính quyền xã cũng đã phải nhận các hình thức kỷ luật vì không kiểm soát được vụ việc này. Vậy nên, quyết định của Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép cho công ty này trở lại khai thác vàng tại đây trong 15 năm tới khiến nhân dân rất bức xúc và không đồng tình.

Ông Lữ Thành Công ở bản Cành Toong, xã Yên Tĩnh, huyện Tương Dương bức xúc: “Cho khai thác 15 năm thì ở đây chỉ còn toàn hầm hố cả, địa phương không còn chỗ nào làm nương làm rẫy nữa trong khi lương thực chính của dân bản nằm ở đây.”

“Nhân dân ở đây đã phản đối, không đồng tình từ đầu rồi mà. Vì thế dân mới biểu tình chúng tôi phải chịu kỷ luật đó. Nếu thế này thì không nói với người dân được nữa.” - Ông Lương Hùng Lõm ở bản Cành Toong, xã Yên Tĩnh, huyện Tương Dương nói thêm.

a
Nổ mìn dẹp bỏ các điểm khai thác vàng trái phéo....

Địa hình huyện Tương Dương chủ yếu là đồi núi, đất dốc. Gần 10 năm qua, nhân dân địa phương đã phải hy sinh rất nhiều, nhường đất sản xuất để xây dựng 5 nhà máy thủy điện. Vì thế giờ đây nếu mất thêm 127 ha cho doanh nghiệp khai thác vàng là lại thêm sự bất ổn cho nhân dân địa phương.

a
"Vết thương" trong lòng đất từ nạn khai thác vàng.

Phản hồi về thông tin một doanh nghiệp vừa được cấp phép khai thác vàng trên địa bàn trong thời gian 15 năm, ông Vi Mỹ Sơn – Phó Chủ tịch UBND huyện Tương Dương cho biết: “Hiện tại ngoài tờ cấp phép bản photo do doanh nghiệp chuyển đến thì UBND huyện Tương Dương chưa nhận được bất kì chỉ đạo nào của tỉnh, cũng chưa có quyết định kiểm đếm, thu hồi đất, giao đất, phương án khai thác của doanh nghiệp. Do đó, quan điểm của huyện là Tỉnh đề nghị với Trung ương thôi không thác vàng nữa, để đất cho dân sản xuất sẽ tốt hơn.”

Quyết định của Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép cho Công ty Cổ phần xây dựng và thương mại tổng hợp Thủ Đô khai thác vàng trên đỉnh Pu Phen trong thời hạn 15 năm với diện tích 127ha, có hiệu lực từ ngày 19/1/2017. Theo quyết định này, khảo sát trữ lượng vàng có thể khai thác trong 15 năm chỉ khoảng 80kg. Nếu tính theo giá vàng sa khoáng thời điểm hiện tại thì giá trị khoảng 62 tỷ 400 triệu đồng. Chia ra trên đơn vị diện tích thì hiệu quả đạt được chỉ khoảng 500 triệu/ha trong vòng 15 năm. Nhưng với diện tích này nếu như để người dân trồng keo thôi thì 3 chu kỳ cây keo trong 15 năm có thể cho thu hoạch hơn 700 triệu đồng/ha. Phép tính hiệu quả đã rõ nhưng trồng keo thì hiệu quả có được bao gồm cả môi trường, kinh tế nhưng để khai thác vàng thì sau đó là mất tất cả.

Ông Phạm Trọng Hoàng - Bí thư huyện ủy Tương Dương nêu quan điểm: “Nếu bây giờ cho khai thác vàng trở lại thì chúng tôi sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân không khai thác vàng trái phép nữa. Chúng tôi e rằng nếu một doanh nghiệp vào khai thác vàng thì nạn khai thác vàng trái phép trong nhân dân sẽ tái diễn trở lại và sẽ rất khó xử lý.”

Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép các doanh nghiệp khai thác khoáng sản với những điều kiện, cam kết theo quy định của pháp luật. Nhưng chiếu theo thực tế, những hệ lụy mà nhân dân Tương Dương đã phải trải qua trong những năm gần đây thì có nên tiếp tục cấp phép khai thác vàng dài hạn như vậy hay không? Mất đất sản xuất, ô nhiễm môi trường và mất đi cả sự yên bình của các bản làng do tệ nạn xã hội chưa đáng lo bằng việc mất niềm tin của nhân dân nếu tiếp tục cho doanh nghiệp trở lại khai thác vàng.

(Xuân Hướng)

.
Bình luận (0)
.
.