Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Iran bồi thường thiệt hại chiến tranh

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng. Ảnh: AFP

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/8 cho biết, Washington sẽ yêu cầu Iran bồi thường do xung đột trong bất kỳ cuộc đàm phán hòa bình nào, không chỉ đối với thiệt hại phát sinh từ cuộc chiến hiện nay mà còn liên quan các vụ tấn công nhằm vào mục tiêu của Mỹ trong nhiều thập niên vừa qua mà Tehran bị cáo buộc là đã hậu thuẫn hoặc trực tiếp thực hiện.

“Tôi cũng đang yêu cầu Iran bồi thường”, ông Trump viết trên mạng xã hội, đồng thời cho biết các yêu cầu của Mỹ sẽ được đưa “một cách chắc chắn” vào mọi cuộc đàm phán trong tương lai với Tehran.

Theo ông Trump, khoản bồi thường mà Washington yêu cầu bao gồm thiệt hại do cuộc xung đột hiện nay gây ra, các vụ tấn công nhằm vào mục tiêu Mỹ từ hơn 20 năm trước, cũng như những khoản chi trả cho gia đình các nạn nhân thiệt mạng trong các cuộc biểu tình ở Iran trong 50 năm qua.

Trong một bài đăng sau đó trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tiếp tục yêu cầu Iran chịu trách nhiệm đối với những người thiệt mạng và thiệt hại mà Tehran bị cáo buộc gây ra tại Lebanon, Syria, Yemen và Gaza.

Yêu cầu của ông Trump đưa ra sau khi Iran tuyên bố Mỹ phải trả tiền bồi thường chiến tranh như một điều kiện tiên quyết để giải quyết xung đột hiện nay. Tehran đồng thời yêu cầu Washington chấm dứt phong tỏa các cảng của Iran và dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt nhằm vào ngành dầu mỏ nước này.

Việc đưa thêm các yêu cầu bồi thường trong lịch sử vào đàm phán cho thấy khoảng cách giữa hai bên vẫn rất lớn, làm gia tăng nguy cơ tiến trình đạt thỏa thuận khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển chiến lược Hormuz tiếp tục bế tắc.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/8 tuyên bố sẽ duy trì phong tỏa Hormuz cho đến khi Mỹ chấp nhận toàn bộ các điều kiện của Tehran.

Theo hãng thông tấn Tasnim, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran trước đó cũng đưa ra danh sách các điều kiện để mở lại Hormuz, gồm chấm dứt chiến tranh trên tất cả các mặt trận, dỡ bỏ phong tỏa các cảng Iran, chấm dứt trừng phạt, giải phóng các tài sản bị đóng băng và bồi thường thiệt hại chiến tranh.

Các điều kiện này tương đồng với các điều khoản trong thỏa thuận tháng 6, vốn bao gồm quy định về việc thành lập quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD cho Iran.

Việc Hormuz bị phong tỏa đã khiến giá nhiên liệu tăng mạnh, gây biến động thị trường và tạo thêm áp lực kinh tế đối với chính quyền Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ vào tháng 11.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ vẫn tỏ ra lạc quan và cho biết, đang theo đuổi cách tiếp cận “bình tĩnh và không vội vã” với Tehran. Trong cuộc phỏng vấn với Axios, ông Trump nói Mỹ chỉ “đàm phán một phần” và đang chờ đợi tác động từ lạm phát phi mã cùng tình trạng cạn kiệt ngân sách của Iran.

Trước đó, ông Trump nhiều lần cảnh báo sẽ tấn công Iran “rất mạnh”, kể cả nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự, nhưng sau đó giảm giọng điệu và phát tín hiệu rằng một thỏa thuận hòa bình có thể đang ở rất gần.