Du lịch đêm ở Nghệ An: Vì sao chưa được nâng tầm?

Có mô hình, nhưng chưa thành sản phẩm

Những năm gần đây, Nghệ An đã có nhiều nỗ lực hình thành các không gian, sản phẩm phục vụ du lịch đêm. Tại thành phố Vinh cũ, phố đi bộ (gồm các tuyến Hồ Tùng Mậu, Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Tài và ngõ nối Nguyễn Trung Ngạn) được vận hành thử nghiệm từ tháng 4/2022, chính thức khai trương vào tháng 5/2023, từng được kỳ vọng tạo điểm nhấn vui chơi, mua sắm, biểu diễn, ẩm thực vào dịp cuối tuần.

Tuy nhiên, sau giai đoạn đầu khá sôi động, mô hình này dần giảm sức hút; lượng khách thưa hơn, nhiều gian hàng đóng cửa. Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp từ tháng 7/2025, tuyến phố gặp thêm khoảng trống về đầu mối vận hành trực tiếp và dừng hoạt động vào cuối tháng 12/2025.

Phố đi bộ Vinh từng được kỳ vọng tạo nên điểm nhấn cho du lịch đêm Nghệ An, nhưng đến nay đã ngừng hoạt động. Ảnh: Quang An

Không chỉ có phố đi bộ, Vinh còn từng triển khai phố ẩm thực đêm Thành cổ trên tuyến đường Đào Tấn và khu vực phụ cận, với kỳ vọng gắn hoạt động ẩm thực với không gian di tích. Một số tuyến phố trung tâm như Hồ Sỹ Dương, Phan Đăng Lưu, Nguyễn Văn Cừ, Lê Hồng Phong, Quang Trung cũng hình thành các cụm dịch vụ ăn uống, cà phê, mua sắm, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm ban đêm của du khách lưu trú tại Vinh. Dù vậy, phần lớn các không gian này vẫn thiên về dịch vụ đô thị, chưa được kết nối thành sản phẩm du lịch đêm có lịch trình, điểm nhấn và khả năng giữ chân du khách lâu hơn.

Phố đêm Cao Thắng trước chợ Vinh cũng từng được đầu tư hạ tầng, chỉnh trang cảnh quan, bố trí gian hàng mua sắm, biểu diễn nghệ thuật, trò chơi dân gian. Tuy nhiên, do thiếu sản phẩm đặc trưng, thiếu hoạt động trải nghiệm thường xuyên và không tạo được lý do để người dân, du khách quay lại, mô hình này dần vắng khách rồi dừng hoạt động. Thực tế đó cho thấy, việc mở thêm không gian ban đêm mới chỉ là điều kiện ban đầu; quan trọng hơn là cách tổ chức, làm mới và vận hành.

Ở Cửa Lò, phố đêm Nguyễn Huệ, phường Nghi Thu cũ, được khai trương vào mùa du lịch 2024, tổ chức vào các tối thứ Bảy từ tháng 5 đến tháng 8, với âm nhạc đường phố, trò chơi dân gian, gian hàng lưu niệm, đặc sản địa phương và ẩm thực. Đây là nỗ lực nhằm tạo thêm điểm đến sau giờ tắm biển, ăn tối, thay vì chỉ dựa vào dịch vụ lưu trú và hải sản. Tuy nhiên, mô hình này mới chỉ hoạt động trong một mùa du lịch. Năm 2025, trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, phố đêm Nguyễn Huệ không được tổ chức trở lại; đến năm 2026 cũng chưa cho thấy dấu hiệu tái khởi động rõ ràng.

Chương trình “Lửa Xô viết” được dàn dựng theo hình thức biểu diễn thực cảnh, từng được kỳ vọng trở thành sản phẩm du lịch đêm gắn với lịch sử Xô viết Nghệ Tĩnh, nhưng đến nay chưa thể triển khai. Ảnh: Minh Quân

Cần những "hành trình đêm" giàu bản sắc

Thực tế này cho thấy, du lịch đêm ở Nghệ An thiếu sự đa dạng và thiếu cơ chế vận hành đủ bền vững. Nhiều hoạt động vẫn chủ yếu dựa vào ăn uống, cà phê, hàng lưu niệm, biểu diễn âm nhạc đơn giản. Trong khi đó, du khách ngày nay cần những trải nghiệm có câu chuyện, có tính tương tác, có hình ảnh đẹp để chia sẻ trên nền tảng số, có sản phẩm địa phương để mua và có hoạt động phù hợp với nhiều nhóm khách.

Ý tưởng thí điểm chương trình du lịch đêm “Thắp sáng Làng Sen” trong khuôn khổ Lễ hội Làng Sen 2026 là hướng tiếp cận đáng chú ý, nhưng cần được nhìn nhận thận trọng. Làng Sen – Kim Liên là không gian văn hóa đặc biệt, gắn với quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Vì vậy, nếu được nghiên cứu triển khai, chương trình này không thể được xem như một “phố đêm” hay không gian giải trí thông thường, mà chỉ phù hợp với hướng trải nghiệm văn hóa – lịch sử nhẹ nhàng, có kiểm soát về thời gian, âm thanh, ánh sáng, số lượng khách và nội dung thuyết minh.

Ông Tạ Khắc Uyên – Chi hội trưởng Chi hội Lữ hành Nghệ An cho rằng, điều doanh nghiệp cần nhất là sản phẩm ổn định để đưa vào chương trình tour. “Lữ hành không thể bán một sản phẩm hôm nay có, tuần sau không. Nếu du lịch đêm có lịch cố định, chất lượng ổn định, mức giá rõ ràng và dịch vụ đi kèm, doanh nghiệp mới có thể đưa vào chương trình cho khách lưu trú”, ông Uyên nói.

“Với du lịch đêm, Nghệ An không nên làm dàn trải, mà cần chọn một số không gian có khả năng thành công cao để làm mẫu. Ở đô thị Vinh, có thể tái thiết kế trục Thành cổ – Bảo tàng Nghệ An – Xô viết Nghệ Tĩnh thành cụm trải nghiệm đêm văn hóa, ẩm thực, biểu diễn, trình chiếu ánh sáng và mua sắm đặc sản. Ở Cửa Lò, cần phát triển sản phẩm đêm gắn với biển: phố đi bộ Nguyễn Huệ, đường Bình Minh, chợ hải sản, làng chài, mực nháy, âm nhạc đường phố, không gian check-in và dịch vụ gia đình. Với Kim Liên, nếu triển khai du lịch đêm, cần chọn hướng trang nghiêm, sâu lắng, giàu giá trị giáo dục", ông Tạ Khắc Uyên nói thêm.

Còn ông Võ Bá Nguyên – Giám đốc Công ty Du lịch Vinh Guru cho rằng, điểm yếu của nhiều mô hình phố đêm là quá chú trọng phần “phố” mà chưa chú trọng phần “du lịch”. “Nếu chỉ đóng đường, dựng gian hàng, bán đồ ăn thì rất khó giữ khách lâu dài. Sản phẩm đêm phải có câu chuyện, có nhịp hoạt động, có điểm nhấn văn hóa và có dịch vụ đi kèm. Quan trọng hơn, phải xác định rõ khách mục tiêu là ai để thiết kế trải nghiệm phù hợp”, ông Nguyên phân tích.

Dù có lợi thế không gian biển và hệ thống chiếu sáng khá bắt mắt, nhưng du lịch đêm ở Cửa Lò vẫn chủ yếu dừng ở dạo biển, ăn uống, thiếu các sản phẩm trải nghiệm được tổ chức thường xuyên. Ảnh: Minh Quân

Từ yêu cầu đó, Nghệ An cần chuyển từ tư duy “tổ chức hoạt động” sang “thiết kế hành trình”. Du khách đến Cửa Lò buổi tối cần biết ăn hải sản ở đâu, xem gì, mua quà gì, nghe biểu diễn lúc mấy giờ, di chuyển và gửi xe ra sao. Du khách đến đô thị Vinh cần được gợi ý tour ẩm thực lươn, tham quan Thành cổ về đêm, xem trình chiếu lịch sử, nghe ví giặm, mua đặc sản xứ Nghệ. Khi có hành trình rõ ràng, doanh nghiệp lữ hành mới có sản phẩm để bán, khách sạn mới có gói để giới thiệu, du khách mới có lý do ở lại lâu hơn.

Du lịch đêm Nghệ An vì vậy không nên chỉ dừng ở việc mở thêm phố đêm hay tổ chức vài sự kiện theo mùa. Điều cần hơn là một sản phẩm có bản sắc, có lịch vận hành ổn định và có khả năng biến những chất liệu văn hóa – biển – di sản của xứ Nghệ thành trải nghiệm thực sự cho du khách sau hoàng hôn.