Kiên quyết dẹp "sóng mạng" sai sự thật, bảo vệ thương hiệu du lịch

Trong bối cảnh ấy, bên cạnh những nỗ lực vận hành, đảm bảo phục vụ du khách, một vấn đề khác nổi lên đáng chú ý, đó là sự xuất hiện của những thông tin thiếu kiểm chứng, sai sự thật trên mạng xã hội, tạo ra “cơn sóng” dư luận tiêu cực, ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh du lịch địa phương.

Chấn chỉnh thông tin sai lệch, thiếu kiểm chứng

Ngày 30/4, dư luận không khỏi xôn xao trước thông tin một tài khoản Facebook tên T.S. đăng tải bài viết với nội dung Cửa Lò thông báo miễn phí dịch vụ tắm tráng nhưng thực chất lại khóa nước, “dân không có chỗ tắm”... Ngay lập tức, bài viết nhận được rất nhiều lượt tương tác, kéo theo các bình luận với ngôn từ nặng nề, tiêu cực. Thế nhưng, thực tế lại hoàn toàn khác. Theo xác minh từ cơ quan chức năng, do lượng khách tăng đột biến, cộng với tình trạng sử dụng nước lãng phí của một bộ phận du khách, đã khiến nguồn nước tại các trụ tắm không đáp ứng kịp thời trong một số thời điểm. Không có chuyện “khóa vòi” như nội dung Facebook T.S đăng tải.

Công an phường Cửa Lò đã mời chủ tài khoản Facebook T.S lên làm việc, xác minh và đối chất làm rõ nội dung. Tại buổi làm việc, người đăng đã thừa nhận bản thân nóng vội, nhận thức chưa đầy đủ nên đăng tải thông tin sai sự thật, thiếu kiểm chứng về dịch vụ tắm tráng ở khu vực bãi biển Cửa Lò. Công an phường Cửa Lò nhắc nhở, yêu cầu chủ tài khoản gỡ bỏ thông tin sai sự thật và đính chính nội dung bài viết đã đăng tải.

Bên cạnh đó, không thể không nhắc tới một dạng thông tin khác tưởng như vô hại nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ tạo nên định kiến tiêu cực về điểm đến, đó là những câu hỏi vu vơ trên mạng xã hội theo kiểu: “Xin địa chỉ những quán ăn không chặt chém ở Cửa Lò”, “Tắm xong nên ăn ở đâu cho đỡ bị “hớ”?”, “Có nên ăn ở Cửa Lò không hay tắm rồi về Vinh ăn cho rẻ?”…

Nhu cầu tìm hiểu, tham khảo trước khi sử dụng dịch vụ là hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên, cách đặt vấn đề theo hướng mặc định tồn tại tình trạng “chặt chém” vô hình trung lại gieo vào tâm lý người đọc một định kiến tiêu cực, dù họ chưa từng trải nghiệm thực tế. Khi những câu hỏi này được lặp lại với tần suất dày đặc, chúng dễ tạo thành “ấn tượng đám đông” - nhất là với du khách ngoại tỉnh - rằng dịch vụ tại điểm đến đó quá đắt đỏ, thiếu thân thiện, từ đó ảnh hưởng không nhỏ đến hình ảnh chung. Điều đáng nói là phần lớn những nội dung này không đi kèm dẫn chứng cụ thể, mà chỉ dừng ở mức suy đoán hoặc “truyền phím” trên mạng.

Do lượng khách tăng đột biến, cộng với tình trạng sử dụng nước lãng phí của một bộ phận du khách, đã khiến nguồn nước tại các trụ tắm không đáp ứng kịp thời trong một số thời điểm. Ảnh: Q.A

Thực tế cho thấy, ngành du lịch - đặc biệt là du lịch biển - vốn rất nhạy cảm với dư luận. Chỉ một phản ánh tiêu cực, dù đúng hay sai, nếu không được làm rõ kịp thời, cũng có thể khiến du khách e ngại, thay đổi kế hoạch. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các điểm đến, uy tín và hình ảnh trở thành tài sản vô hình nhưng cực kỳ quan trọng. Những “cơn sóng mạng” thiếu kiểm chứng, vì vậy, không đơn thuần là câu chuyện thông tin, mà là thách thức đối với cả môi trường kinh doanh du lịch.

Những thông tin sai sự thật, thiếu kiểm chứng đã nhanh chóng được cơ quan chức năng chấn chỉnh, xử lý. Những lời xin lỗi đã được đưa ra, bài viết đã bị gỡ bỏ, nhưng hệ lụy mà nó để lại thì vẫn còn đó. Một số người chưa kịp đọc tin đính chính có thể vẫn giữ định kiến về một thương hiệu du lịch biển thiếu minh bạch. Đây chính là đặc tính nguy hiểm của tin giả. Chúng lan truyền với tốc độ nhanh chóng dựa trên góc nhìn tiêu cực của đám đông, trong khi sự thật thường “đi” chậm hơn và khó tiếp cận tới những người đã bị định kiến bởi thông tin sai lệch trước đó. Khi thông tin thiếu kiểm chứng được chia sẻ trên mạng, hậu quả không dừng lại ở một hiểu lầm cá nhân mà có thể ảnh hưởng đến cả một điểm đến, một thương hiệu du lịch đã được gây dựng qua nhiều năm.

Xây dựng văn hoá du lịch

Ở góc độ tích cực, không thể phủ nhận vai trò của mạng xã hội như một kênh phản ánh nhanh nhạy, giúp phát hiện những bất cập trong dịch vụ du lịch. Nhiều vấn đề đã được chấn chỉnh kịp thời nhờ phản ánh của du khách. Tuy nhiên, ranh giới giữa phản ánh có tính chất xây dựng và lan truyền thông tin sai lệch là rất mong manh. Một khi cảm xúc cá nhân lấn át lý trí, mong muốn “câu view, câu like” thay thế cho sự kiểm chứng, thì thông tin dễ bị bóp méo, thậm chí trở thành công cụ gây nên tổn hại khó lường.

Bãi biển Cửa Lò đông nghẹt người trong chiều 2/5, trải dài hàng cây số. Ảnh: Q.A

Cần nhìn nhận thẳng thắn là trong những ngày cao điểm, áp lực lên hạ tầng và dịch vụ là điều khó tránh khỏi. Việc quá tải cục bộ hoàn toàn có thể xảy ra, từ bãi đỗ xe, nhà hàng, đến các tiện ích cơ bản như tắm tráng, vệ sinh... Đây là thực tế mà không riêng Cửa Lò mà hầu hết các điểm du lịch biển trong nước đều phải đối mặt. Vấn đề là cách nhìn nhận và phản ứng trước những tình huống ấy. Nếu mỗi bất cập cục bộ trong mắt du khách đều bị “thổi phồng” thành khủng hoảng, thì không chỉ địa phương bị tổn hại, mà chính trải nghiệm du lịch của mỗi cá nhân, gia đình cũng trở nên nặng nề, căng thẳng không cần thiết.

Từ những câu chuyện cụ thể, thấy rõ những yêu cầu bức thiết song hành. Trước hết, chính quyền và các đơn vị cung ứng dịch vụ cần tiếp tục nâng cao năng lực phục vụ, dự báo tốt hơn lượng khách, có phương án điều tiết hợp lý, đặc biệt trong các dịp cao điểm. Những vấn đề như nguồn nước, vệ sinh môi trường, an ninh trật tự… cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, hạn chế tối đa tình trạng quá tải.

Mặt khác, cùng với việc nâng cao chất lượng dịch vụ, chính quyền địa phương cũng cần chủ động định hướng thông tin, cung cấp danh sách cơ sở uy tín, niêm yết giá rõ ràng, để người dân và du khách có căn cứ tham khảo. Cùng với đó, việc xử lý các hành vi đăng tải thông tin sai sự thật cần được thực hiện kiên quyết nhưng thận trọng. Trường hợp nêu trên tại Cửa Lò cho thấy cách làm phù hợp, từ làm việc với người đăng tải thông tin để xác minh, công khai thông tin chính thức đến yêu cầu đính chính, xin lỗi.

Song song với đó, mỗi người dùng mạng xã hội cũng nên cân nhắc cách đặt câu hỏi và chia sẻ thông tin theo hướng xây dựng, tránh vô tình góp phần tạo nên những định kiến không đáng có đối với điểm đến. Một yếu tố không thể bỏ qua là vai trò của cộng đồng. Trong môi trường số, mỗi cá nhân vừa là người tiếp nhận, vừa là người lan toả thông tin. Việc kiểm chứng trước khi chia sẻ, lựa chọn nguồn tin đáng tin cậy, hay đơn giản là giữ thái độ bình tĩnh trước những thông tin gây sốc, đều góp phần hạn chế “sóng” tiêu cực. Ngược lại, nếu dễ dàng bị cuốn theo những nội dung giật gân, chưa rõ thực hư, thì chính cộng đồng đang vô tình tiếp tay cho những thông tin sai lệch lan rộng.

Du lịch biển là một trong những lợi thế quan trọng của nhiều địa phương ven biển, trong đó có Nghệ An. Ảnh minh hoạ: Phước Anh

Câu chuyện “sóng mạng” cũng đặt ra yêu cầu về xây dựng văn hóa du lịch đối với người làm dịch vụ lẫn du khách. Văn hóa ấy thể hiện ở cách ứng xử, cách phản hồi và cả cách chia sẻ trải nghiệm. Một phản ánh thẳng thắn, có căn cứ, với tinh thần xây dựng luôn đáng trân trọng; nhưng một thông tin sai lệch, dù xuất phát từ sự nóng vội hay mục đích cá nhân, đều có thể gây nên những hệ quả khôn lường.

Du lịch biển là một trong những lợi thế quan trọng của nhiều địa phương ven biển, trong đó có Nghệ An. Thương hiệu của những điểm đến như Cửa Lò được tạo nên từ cảnh quan và từ chất lượng dịch vụ, cảm nhận của du khách. Bảo vệ thương hiệu ấy, vì vậy, là nhiệm vụ của chính quyền, doanh nghiệp và của cả cộng đồng - từ người dân địa phương đến du khách gần, xa. Kiên quyết dẹp bỏ những “cơn sóng mạng” sai sự thật không phải để hạn chế tiếng nói phản biện mà để giữ cho không gian thông tin lành mạnh, những góp ý chân thành được lắng nghe. Chỉ khi đó, du lịch biển mới có thể phát triển bền vững.