Năm 2026 có thể ít bão hơn nhưng đề phòng các đợt nắng nóng kỷ lục

Mùa hè năm nay có thể xuất hiện các đợt nắng nóng kỷ lục

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, dự báo trong khoảng ba tháng tới, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển sang trạng thái trung tính với xác suất khoảng từ 75-85%, trong khi xác suất duy trì trạng thái La Nina giảm hơn các kỳ dự báo trước, còn khoảng 15-25%.

Từ tháng 5 đến tháng 7/2026, ENSO có khả năng duy trì trạng thái trung tính với xác suất trong khoảng 55-65%, xác suất chuyển sang trạng thái El Nino có xu hướng tăng dần, khoảng 35-45%, xác suất quay về trạng thái La Nina ở mức không đáng kể.

Đề phòng khả năng xuất hiện các đợt nắng nóng kỷ lục mùa hè năm nay. Ảnh: Tuấn Anh

Từ khoảng các tháng cuối mùa Hè và đầu mùa Thu năm 2026, ENSO có khả năng duy trì trạng thái trung tính nhưng nghiêng về pha nóng với xác suất khoảng 55-65%, có khả năng chuyển sang trạng thái El Nino trong các tháng cuối năm 2026 đầu năm 2027.

Theo ông Lâm, trong điều kiện ENSO nghiêng về pha nóng từ cuối mùa Hè và chuyển dần sang pha El Nino vào cuối năm 2026, ở khu vực Thái Bình Dương gió tín phong sẽ yếu hơn trung bình, hoạt động đối lưu sẽ gia tăng ở khu vực gần trung tâm Thái Bình Dương và suy giảm trên phần phía tây Thái Bình Dương.

Khu vực Đông Nam Á, gồm cả khu vực phía nam của Việt Nam, mưa sẽ có xu hướng thấp hơn trung bình trong những tháng cuối năm 2026. Từ nay đến tháng 7/2026, bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng đến nước ta có khả năng ở mức tương đương so với trung bình nhiều năm (khoảng 3,8 cơn và đổ bộ vào đất liền khoảng 1,2 cơn).

Từ tháng 8 đến tháng 12/2026, số lượng bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và ảnh hưởng đến đất liền có khả năng ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm (trung bình các năm trên Biển Đông khoảng 9,6 cơn và đổ bộ vào đất liền khoảng 3,8 cơn), cần đề phòng những cơn bão có cường độ mạnh.

Khu vực Nam bộ có khả năng xuất hiện nắng nóng từ khoảng cuối tháng 2 đầu tháng 3/2026 ở miền Đông Nam bộ. Sau đó có xu hướng gia tăng cường độ và mở rộng dần sang khu vực miền Tây Nam bộ. Ở khu vực phía Tây Bắc bộ có thể xuất hiện nắng nóng cục bộ từ tháng 3/2026.

Từ khoảng tháng 4/2026, khu vực từ Thanh Hóa đến Huế có khả năng xuất hiện nắng nóng, sau đó từ khoảng cuối tháng 4 sẽ mở rộng dần toàn khu vực Bắc bộ và Trung bộ. Sau đó từ khoảng tháng 5, nắng nóng suy giảm dần ở các tỉnh phía Nam, riêng khu vực Bắc bộ và Trung bộ nắng nóng gia tăng hơn về cường độ cho tới tháng 8/2026.

Sau đó từ khoảng tháng 9/2026 nắng nóng có xu hướng suy giảm dần. Nắng nóng có khả năng xảy ra nhiều hơn so với cùng kỳ năm 2025.

Trong năm 2026 số đợt mưa lớn diện rộng xảy ra trên toàn quốc ở mức xấp xỉ đến thấp hơn so với trung bình nhiều năm. Các đợt mưa lớn diện rộng có khả năng bắt đầu từ tháng 6 ở Bắc bộ, sau đó chuyển dần về phía Nam và kết thúc vào khoảng tháng 11 ở các tỉnh Trung bộ.

Mưa bão ít hơn nhưng đề phòng các hiện tượng cực đoan

Ông Hoàng Đức Cường, Phó cục trưởng Cục Khí tượng thủy văn, cho rằng dự báo mưa bão năm 2026 có thể ít hơn nhưng không có nghĩa là không xảy ra mưa bão cực đoan, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

"Tính cực đoan có thể không quá nặng nề như năm 2025. Năm 2026, khả năng kỷ lục theo hướng nắng nóng khô hạn, bất thường ở chỗ mưa lớn, dông lốc và ổn định về dòng chảy thủy văn" - ông Cường nhận định.

Năm 2026 được dự báo là một năm thời tiết có nhiều điểm khác biệt khi hiện tượng ENSO – tức sự nóng lên hoặc lạnh đi bất thường của vùng nước xích đạo Thái Bình Dương, có khả năng chi phối thời tiết toàn cầu – bước vào giai đoạn chuyển pha.

Theo phân tích của cơ quan khí tượng, với diễn biến của ENSO thời tiết và khí hậu của Việt Nam năm nay cũng sẽ tương đối là là là khác biệt. khi ENSO nghiêng dần về pha nóng vào giai đoạn cuối mùa hè – thời điểm chính vụ bão, số lượng bão trên Biển Đông có thể giảm so với trung bình nhiều năm.

Tuy nhiên, số lượng ít không đồng nghĩa với mức độ rủi ro giảm. Các năm chuyển pha ENSO thường tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện những cơn bão rất mạnh do năng lượng tích tụ trong khí quyển và đại dương.

Đây được xem là điểm đáng lưu ý trong công tác phòng chống thiên tai năm nay: dù số lượng bão được dự báo ít hơn trung bình nhiều năm, nhưng nguy cơ xuất hiện các cơn bão có cường độ rất mạnh trong cao điểm mùa vẫn hiện hữu, đòi hỏi các địa phương và người dân không được chủ quan.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, công tác dự báo thiên tai giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong định hướng sản xuất và giảm thiểu rủi ro cho ngành nông nghiệp.

Theo ông, thời gian qua thiên tai đã gây thiệt hại nặng nề, làm mất khoảng 1.500ha nuôi trồng thủy sản cùng hơn 3,1 triệu con gia súc, gia cầm. Những con số này cho thấy tính cấp thiết của việc nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm để người dân và doanh nghiệp chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất.