Nghệ An: Chủ động, tạo tâm thế vững vàng cho mùa thi năm 2026

Trước mùa thi năm nay, Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Văn Khoa - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo xung quanh những vấn đề liên quan.

Tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các sĩ tử

P.V: Thưa ông, năm 2026 là năm đầu tiên việc triển khai các cuộc thi được tổ chức trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp. So với các năm trước, điều này dẫn đến sự khác biệt gì. Và ngành Giáo dục đã có những điều chỉnh như thế nào trong công tác tổ chức thi?

Ông Nguyễn Văn Khoa: Năm 2026 đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác tổ chức thi khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Điều này đòi hỏi các địa phương, đơn vị phải chủ động hơn trong triển khai nhiệm vụ, đồng thời, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong từng khâu tổ chức.

Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa ngành Giáo dục với chính quyền địa phương, lực lượng công an, y tế… cũng cần chặt chẽ, linh hoạt hơn để đảm bảo xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.

Các trường học trên địa bàn tỉnh ký cam kết thực hiện phong trào thi đua "90 ngày đêm quyết tâm đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp năm 2026". Ảnh: Mỹ Hà

Trước những thay đổi này, Sở Giáo dục và Đào tạo đã sớm rà soát, điều chỉnh quy trình tổ chức thi theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; đồng thời tăng cường tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho các đơn vị, đảm bảo thống nhất trong toàn tỉnh. Mục tiêu xuyên suốt là dù trong bối cảnh nào, các kỳ thi vẫn phải được tổ chức an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế, tạo sự công bằng cho tất cả thí sinh.

P.V: Với số lượng thí sinh dự thi đông, địa bàn rộng, ngành Giáo dục đã có những giải pháp gì để đảm bảo cơ sở vật chất, điểm thi và đội ngũ cán bộ coi thi đáp ứng yêu cầu?

Ông Nguyễn Văn Khoa: Qua thống kê, dự kiến Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 của Nghệ An năm nay sẽ có hơn 50.000 thí sinh dự thi, đông nhất từ trước đến nay. Ở Kỳ thi tốt nghiệp THPT, toàn tỉnh cũng có hơn 40.000 thí sinh dự thi.

Với số lượng thí sinh dự thi rất đông, trước kỳ thi Sở sẽ chỉ đạo rà soát toàn bộ cơ sở vật chất tại các điểm thi, từ phòng thi, bàn ghế, hệ thống điện, nước đến các điều kiện đảm bảo an ninh, an toàn theo đúng quy định. Việc bố trí điểm thi được tính toán hợp lý, phù hợp với số lượng thí sinh từng địa bàn, hạn chế tối đa việc di chuyển xa, tạo thuận lợi cho thí sinh.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Khoa trao quà hỗ trợ các trường ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Mỹ Hà

Về nhân lực, đội ngũ cán bộ coi thi, chấm thi được lựa chọn kỹ lưỡng, đảm bảo đủ về số lượng, vững về chuyên môn, được tập huấn đầy đủ về quy chế và nghiệp vụ. Đồng thời, Sở cũng xây dựng phương án điều động, dự phòng nhân sự để kịp thời bổ sung trong các tình huống phát sinh. Cùng với đó, công tác phối hợp với các địa phương, lực lượng công an, y tế, điện lực… được tăng cường nhằm đảm bảo các điều kiện phục vụ kỳ thi. Mục tiêu là tổ chức kỳ thi an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh.

Với các thí sinh tự do, Sở đã chỉ đạo các đơn vị rà soát, lập danh sách đầy đủ, bố trí điểm thi phù hợp, đảm bảo quyền lợi dự thi cho các em. Đồng thời, tăng cường hướng dẫn, phổ biến quy chế, lịch thi và các thủ tục liên quan để thí sinh nắm rõ, tránh sai sót đáng tiếc.

P.V: Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Nghệ An đặt mục tiêu nằm trong tốp 5 các tỉnh, thành trong cả nước. Đây cũng là một thách thức không nhỏ cho học sinh và các nhà trường. Vậy, thời gian qua, ngành có giải pháp gì để hỗ trợ học sinh ôn tập hiệu quả, giảm áp lực nhưng vẫn đảm bảo chất lượng?

Ông Nguyễn Văn Khoa: Như chúng ta đã biết, chuẩn bị cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, ngành Giáo dục phát động đợt thi đua “90 ngày đêm ôn thi tốt nghiệp THPT” với mục tiêu huy động tối đa nguồn lực, quyết tâm đạt kết quả cao nhất trong kỳ thi sắp tới, tiếp tục duy trì và khẳng định vị thế dẫn đầu cả nước.

Kết quả kỳ thi được xem là thước đo quan trọng đánh giá chuẩn đầu ra lớp 12 của từng học sinh và đồng thời là cam kết về chất lượng giáo dục của từng giáo viên, từng nhà trường và của ngành Giáo dục tỉnh nhà. Thông qua đợt thi đua này, ngành Giáo dục đã kêu gọi đội ngũ giáo viên phát huy tinh thần tận tâm, trách nhiệm, không quản ngày đêm đồng hành, hỗ trợ học sinh.

Sở Giáo dục và Đào tạo thành lập các tổ tư vấn hỗ trợ các nhà trường ôn thi tốt nghiệp THPT. Ảnh: Mỹ Hà

Để chuẩn bị cho công tác ôn tập hiệu quả, ngành cũng đã yêu cầu các nhà trường xây dựng kế hoạch ôn tập khoa học, bám sát cấu trúc đề thi, phân hóa đối tượng học sinh để có phương pháp phù hợp. Bên cạnh đó, các trường cần đa dạng hóa hình thức ôn tập, kết hợp giữa học trực tiếp và hỗ trợ trực tuyến; tăng cường phụ đạo cho học sinh, nhất là những em học lực trung bình, yếu…

“ Một giải pháp đã được ngành Giáo dục Nghệ An triển khai những năm gần đây và phát huy hiệu quả, đó là Sở thành lập các đội tư vấn, định hướng ôn thi tốt nghiệp THPT cho các nhà trường. Theo đó, căn cứ vào đặc thù riêng của từng trường, đội ngũ chuyên viên, cốt cán của Sở sẽ hướng dẫn các đơn vị xây dựng kế hoạch ôn thi khoa học, phù hợp với năng lực học sinh và yêu cầu của kỳ thi.

Việc tổ chức dạy học, ôn tập được định hướng theo hướng phân hóa đối tượng, bám sát cấu trúc đề thi, tăng cường rèn luyện kỹ năng làm bài cho học sinh. Đồng thời, khuyến khích các trường tăng cường trao đổi, học hỏi lẫn nhau trong quá trình tổ chức ôn thi".

------- Ông Nguyễn Văn Khoa -------

Giáo viên và học sinh Trường THPT Kỳ Sơn sẵn sàng cho mùa thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Mỹ Hà

Không tạo áp lực với con trẻ

P.V: Ngoài Kỳ thi tốt nghiệp THPT, Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 là một trong những kỳ thi quan trọng được nhiều phụ huynh, học sinh quan tâm. Năm nay, kỳ thi được tổ chức trong bối cảnh số lượng học sinh trên địa bàn tăng đột biến. Vậy, ngành đã có những giải pháp nào để nhằm giảm áp lực cho thí sinh?

Ông Nguyễn Văn Khoa: Năm 2026 là năm có số lượng học sinh tốt nghiệp lớp 9 cao nhất từ trước đến nay, với hơn 57.000 học sinh, tăng khoảng hơn 10.000 em so với các năm trước. Riêng khu vực TP. Vinh (cũ), số lượng học sinh dự kiến gần 8.000 em, tăng mạnh so với mùa tuyển sinh trước, tạo áp lực rất lớn cho công tác tuyển sinh, đặc biệt tại các địa bàn trung tâm có mật độ học sinh cao.

Một buổi ôn tập của học sinh lớp 9, Trường THCS Nghi Phú. Ảnh: Mỹ Hà

Trước thực tế đó, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chủ động tham mưu UBND tỉnh nhiều giải pháp đồng bộ nhằm giảm tải áp lực cho hệ thống trường công lập. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất nghiên cứu chuyển Trường Phổ thông Hermann Gmeiner Vinh sang loại hình công lập. Bên cạnh đó, ngành cũng xây dựng phương án mở rộng quy mô một số trường THPT công lập hiện có.

Song song với việc tăng quy mô, chúng tôi đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đảm bảo công bằng trong tuyển sinh. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng nhanh, nếu không có giải pháp phù hợp sẽ dễ phát sinh bất cập. Vì vậy, năm học này ngành sẽ không thực hiện việc chuyển trường, chuyển lớp ngay từ đầu năm học. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng học sinh đăng ký dự thi ở các địa bàn có mức điểm chuẩn thấp hơn để tăng cơ hội trúng tuyển, sau đó chuyển về khu vực trung tâm, gây mất công bằng giữa các thí sinh.

Thời gian tới, Sở sẽ ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể để các trường triển khai thống nhất, đồng thời, tăng cường công tác truyền thông để phụ huynh, học sinh nắm rõ quy định.

“ Chúng tôi cũng mong muốn phụ huynh cần cân nhắc kỹ khi đăng ký nguyện vọng, lựa chọn trường phù hợp với năng lực, điều kiện học tập của học sinh, tránh tâm lý chạy theo các trường “top trên” dẫn đến áp lực không cần thiết".

------- Ông Nguyễn Văn Khoa --------

Giờ học của học sinh lớp 9, Trường THCS Vinh Tân. Ảnh: Mỹ Hà

P.V: Ngày 22/4, thí sinh sẽ bắt đầu đăng ký dự thi vào lớp 10 và điều được quan tâm nhất là việc đăng ký nguyện vọng để có nhiều cơ hội trúng tuyển vào các trường công lập. Theo ông, trong quá trình đăng ký, phụ huynh, học sinh cần lưu ý điều gì?

Ông Nguyễn Văn Khoa: Một điểm khác biệt của kỳ thi năm nay là học sinh sẽ không được thay đổi nguyện vọng sau khi đã đăng ký dự thi. Vì vậy, việc lựa chọn nguyện vọng ngay từ đầu có ý nghĩa rất quan trọng, đòi hỏi phụ huynh và học sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng, tránh tâm lý đăng ký theo phong trào hoặc chạy theo các trường có điểm chuẩn cao.

Trước khi đăng ký, phụ huynh, học sinh cần căn cứ vào kết quả học tập trong suốt quá trình học THCS, điểm các kỳ khảo sát giữa kỳ, cuối kỳ cũng như kết quả các kỳ thi thử để đánh giá sát năng lực của bản thân.

Năm nay, một thuận lợi là tất cả các trường THPT công lập trên địa bàn tỉnh đều có tuyển sinh nguyện vọng 2. Điều này mở ra thêm cơ hội cho học sinh nếu biết sắp xếp nguyện vọng hợp lý. Tuy nhiên, các em cần tính toán kỹ thứ tự ưu tiên, trong đó nguyện vọng 1 nên lựa chọn trường phù hợp nhất với năng lực, còn nguyện vọng 2 đóng vai trò là phương án dự phòng an toàn.

Bên cạnh đó, phụ huynh cần đồng hành cùng con trong quá trình lựa chọn, tránh tạo áp lực quá lớn hoặc kỳ vọng vượt quá khả năng thực tế. Các nhà trường cũng cần tăng cường tư vấn, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác về chỉ tiêu, điểm chuẩn các năm trước để học sinh có cơ sở tham khảo.

Giáo viên Trường THPT Kỳ Sơn ôn thi miễn phí buổi tối cho học sinh lớp 12. Ảnh: Mỹ Hà

Việc lựa chọn đúng nguyện vọng không chỉ giúp giảm áp lực thi cử mà còn tạo tâm thế ổn định, tự tin cho học sinh trước kỳ thi. Đây là yếu tố rất quan trọng để các em đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm nay.

P.V: Năm 2026, các kỳ thi sẽ được tổ chức sớm hơn các năm trước. Trước khi bước vào các kỳ thi, ông có gửi gắm gì đến phụ huynh, học sinh và các nhà trường?

Ông Nguyễn Văn Khoa: Việc tổ chức các kỳ thi sớm hơn đòi hỏi sự chủ động, thích ứng nhanh từ phía học sinh, nhà trường và cả phụ huynh. Đối với học sinh, đây là giai đoạn cần tập trung cao độ, xây dựng kế hoạch ôn tập khoa học, phân bổ thời gian hợp lý giữa các môn học, đồng thời giữ gìn sức khỏe, tâm lý ổn định để bước vào kỳ thi với trạng thái tốt nhất. Các em cũng cần bám sát định hướng ôn tập của thầy cô, tránh học dàn trải hoặc sa đà vào các nguồn tài liệu không chính thống.

Đối với các nhà trường, cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh kế hoạch dạy học, ôn tập phù hợp với mốc thời gian mới; tăng cường phân hóa đối tượng học sinh để có giải pháp hỗ trợ sát thực tế. Đồng thời, phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên trong việc đồng hành, kịp thời nắm bắt tâm tư, tháo gỡ khó khăn và tạo động lực cho học sinh trong giai đoạn nước rút.

Tiết ôn tập của học sinh lớp 12 Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng. Ảnh: Mỹ Hà

“ Về phía phụ huynh, chúng tôi mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành chặt chẽ với nhà trường, quan tâm, động viên con em, tạo điều kiện tốt nhất về thời gian, môi trường học tập cũng như tâm lý. Việc giữ cho các em một tinh thần thoải mái, tự tin sẽ góp phần rất lớn vào kết quả kỳ thi".

----- Ông Nguyễn Văn Khoa -----

Về phía ngành Giáo dục Nghệ An sẽ nỗ lực chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để tổ chức kỳ thi an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế. Chúng tôi tin tưởng rằng, với sự vào cuộc đồng bộ của toàn ngành, sự đồng hành của phụ huynh và quyết tâm của học sinh, các kỳ thi năm 2026 sẽ đạt được kết quả tích cực, tiếp tục khẳng định chất lượng giáo dục của tỉnh nhà.

P.V: Cảm ơn ông về cuộc trao đổi!