Hướng mở cho học sinh không đậu THPT công lập ở Nghệ An

Tìm cơ hội ở trường ngoài công lập

Giữa tháng 6 vừa qua, ngay sau khi có kết quả thi vào lớp 10, anh Phan Thái ở xã Hưng Nguyên đã đưa con đến làm thủ tục nhập học tại Trường THPT Nguyễn Trường Tộ. Trước đó, trong kỳ thi vào Trường THPT Thái Lão, con anh chỉ đạt hơn 15 điểm, thấp hơn khá nhiều so với điểm chuẩn của trường. Dù không đạt được nguyện vọng ban đầu, gia đình vẫn quyết định cho con tiếp tục theo học bậc THPT tại một trường ngoài công lập ở Vinh để sớm ổn định việc học tập.

“Gia đình đã được các giáo viên ở Trường THPT Nguyễn Trường Tộ tư vấn khá kỹ về chương trình học, các khoản chi phí và điều kiện học tập. Tôi hy vọng cháu sẽ được xét tuyển vào trường. Tuy nhiên, năm nay số lượng hồ sơ đăng ký khá đông trong khi chỉ tiêu có hạn nên gia đình vẫn rất lo lắng”, anh Thái chia sẻ. 

Phụ huynh đến đăng ký nhập học tại Trường THPT Nguyễn Trường Tộ. Ảnh: Mỹ Hà

Theo kế hoạch đã được phê duyệt, năm nay, Trường THPT Nguyễn Trường Tộ - ngôi trường ngoài công lập lớn nhất Nghệ An được giao 585 chỉ tiêu. Trong đó, đã có 337 học sinh đăng ký nguyện vọng 1 xét tuyển bằng học bạ. Hơn 2 tuần kể từ khi Sở Giáo dục và Đào tạo công bố điểm thi lớp 10, nhà trường tiếp tục tiếp nhận hơn 200 hồ sơ đăng ký xét tuyển, nâng tổng số hồ sơ lên gần bằng chỉ tiêu được giao.

Theo cán bộ phụ trách tuyển sinh của trường, đến thời điểm này, nhà trường vẫn chưa thể chốt danh sách trúng tuyển chính thức và cũng chưa xác định điểm chuẩn xét tuyển.

Đối với số chỉ tiêu còn lại, việc xét tuyển sẽ được thực hiện căn cứ vào kết quả kỳ thi tuyển sinh lớp 10 hoặc kết quả học tập ở cấp THCS theo quy định và phải được Sở Giáo dục và Đào tạo phê duyệt trước khi công bố chính thức.

Về nguyên tắc, những học sinh đăng ký nguyện vọng 1 có nhiều cơ hội trúng tuyển hơn. Tuy nhiên, một số em đồng thời đăng ký vào các trường khác và có thể thay đổi lựa chọn sau khi biết kết quả xét tuyển. Vì vậy, nhà trường phải chờ rà soát, đối chiếu số lượng nhập học thực tế trước khi hoàn tất danh sách.

Một buổi tư vấn tuyển sinh của Trung tâm GDNN - GDTX Vinh. Ảnh: Mỹ Hà

"So với những năm trước, công tác tuyển sinh của nhà trường có nhiều thuận lợi hơn khi số lượng hồ sơ đăng ký tăng đáng kể, đồng thời, chất lượng đầu vào cũng được nâng lên. Nhà trường không giới hạn nguyện vọng đăng ký xét tuyển, tạo điều kiện cho tất cả học sinh có nhu cầu theo học đều được tham gia xét tuyển theo quy định" - Cô giáo Nguyễn Thị Ngọc Hoan - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trường Tộ.

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026 - 2027, toàn tỉnh Nghệ An có 49.372 thí sinh đăng ký dự thi. Trong khi đó, chỉ tiêu tuyển sinh vào các trường công lập là 37.740 em, tương đương tỷ lệ trúng tuyển khoảng 76,44%.

Riêng tại khu vực Vinh, có khoảng 8.000 học sinh lớp 9 nhưng chỉ tiêu vào các trường công lập và trường chuyên chỉ hơn 4.000 em. Hơn 2.000 chỉ tiêu còn lại thuộc về các trường ngoài công lập, trường chất lượng cao và các trung tâm GDNN - GDTX.

Điều đó cũng cho thấy, để có một suất học tại các trường ngoài công lập có chất lượng hiện nay không còn là điều dễ dàng.

Tại Trường Phổ thông Hermann Gmeiner, năm nay trường được giao 720 chỉ tiêu. Trong đó, có 480 học sinh đăng ký nguyện vọng 1 và được xét tuyển bằng học bạ. Bên cạnh đó, trường còn tiếp nhận hàng nghìn hồ sơ đăng ký nguyện vọng 2 và 3.

Sau khi loại trừ số học sinh đã trúng tuyển vào các trường khác, số lượng hồ sơ cạnh tranh cho hơn 300 chỉ tiêu còn lại vẫn rất lớn. Dự kiến điểm chuẩn vào trường năm nay sẽ cao hơn các năm trước và được lấy từ cao xuống thấp cho đến khi đủ chỉ tiêu.

Chọn đúng trường, đúng năng lực

Mùa tuyển sinh năm nay, câu chuyện của thầy giáo Lô Văn Nhật - giáo viên Ngữ văn tại Trung tâm GDNN - GDTX Vinh trở thành minh chứng thuyết phục cho nhiều học sinh và phụ huynh còn băn khoăn trước lựa chọn học nghề hoặc học tại các trung tâm GDTX.

6 năm trước, dù đã đậu vào một trường THPT nhưng vì hoàn cảnh và lý do riêng, thầy Nhật từ huyện Con Cuông (cũ) xuống học tại Trung tâm GDNN - GDTX Vinh.

Trong 3 năm học tại đây, dù đăng ký ngành Điện công nghiệp nhưng với mong muốn được học đại học, thầy đã không ngừng nỗ lực và thi đậu vào ngành Sư phạm Ngữ văn của Trường Đại học Vinh. Tốt nghiệp loại Giỏi, thầy được chính Trung tâm tuyển dụng trở lại làm giáo viên.

Trong quá trình giảng dạy, thầy Nhật thường kể cho học sinh nghe câu chuyện của bản thân để động viên các em không vì e ngại học hệ GDTX mà tự giới hạn cơ hội của mình.

Theo thầy, môi trường học tập chỉ là một phần, điều quan trọng nhất vẫn là ý thức, sự nỗ lực và quyết tâm của mỗi học sinh.

Đến thời điểm này, Trung tâm GDNN - GDTX Vinh đã tiếp nhận hàng chục hồ sơ đăng ký vào lớp 10. Công tác tuyển sinh vẫn tiếp tục được triển khai đến đầu tháng 9 hoặc cho đến khi tuyển đủ 360 chỉ tiêu theo kế hoạch.

Theo ông Trần Xuân Sum - Phó Giám đốc Trung tâm GDNN - GDTX Vinh, những năm gần đây, đơn vị tập trung phát triển mô hình đào tạo kép, giúp học sinh vừa hoàn thành chương trình văn hóa THPT, vừa được đào tạo nghề.

Sau khi tốt nghiệp, học sinh được cấp đồng thời bằng tốt nghiệp THPT và bằng trung cấp nghề, tạo lợi thế khi tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học lên các bậc học cao hơn.

“Là đơn vị sự nghiệp công lập, học sinh theo học tại Trung tâm được hưởng đầy đủ các chính sách miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập theo quy định của Nhà nước. Ngoài ra, Trung tâm còn liên kết với nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp để học sinh được học nghề miễn phí với chương trình đào tạo linh hoạt, phù hợp với nhu cầu thực tiễn và định hướng nghề nghiệp của từng em" - Ông Trần Xuân Sum - Phó Giám đốc Trung tâm GDNN - GDTX Vinh

Cũng theo lãnh đạo Trung tâm, do chất lượng đầu vào của học sinh hệ GDTX thường không đồng đều nên đơn vị thực hiện khảo sát năng lực ngay từ đầu năm học để xây dựng kế hoạch giảng dạy phù hợp với từng nhóm đối tượng, qua đó, nâng cao hiệu quả giáo dục và tỷ lệ học sinh đạt kết quả tốt trong các kỳ thi.

Tại Trung tâm GDNN - GDTX Anh Sơn, đến thời điểm này, số lượng hồ sơ đăng ký đã vượt chỉ tiêu được giao. Theo kế hoạch, năm nay trung tâm tuyển 5 lớp với 225 học sinh. Tuy nhiên, trước mùa tuyển sinh đã có 221 học sinh đăng ký nguyện vọng 1 và hơn 100 học sinh đăng ký nguyện vọng 2.

Ông Bùi Đức Tuấn - Giám đốc Trung tâm cho biết, những năm gần đây ngày càng có nhiều phụ huynh chủ động lựa chọn hệ GDTX cho con em mình: “Trên địa bàn xã Anh Sơn hiện chưa có trường tư thục nên nguồn tuyển sinh tương đối ổn định. Tuy nhiên, nguyên nhân quan trọng hơn là học sinh được học nghề miễn phí, đồng thời được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Hiện đối với học sinh thuộc vùng khó khăn, học sinh dân tộc thiểu số còn được hưởng chế độ nội trú với mức hỗ trợ khá cao, có trường hợp lên tới 14 triệu đồng mỗi năm học”.

Do số lượng hồ sơ vượt chỉ tiêu nên năm nay, Trung tâm GDNN - GDTX Anh Sơn chỉ xét tuyển khoảng 80% chỉ tiêu từ nguồn nguyện vọng 1. Phần còn lại được dành để thu hút những học sinh có học lực khá nhưng chưa may mắn trong kỳ thi vào các trường công lập. Cách làm này giúp Trung tâm nâng cao chất lượng đầu vào; đồng thời, tạo cơ hội cho những học sinh có năng lực lựa chọn mô hình vừa học văn hóa, vừa học nghề.

Giáo viên Trung tâm GDNN - GDTX Anh Sơn gặp mặt các học sinh trước khi đi trải nghiệm tại doanh nghiệp. Ảnh: Mỹ Hà
Giáo viên Trung tâm GDNN - GDTX Anh Sơn gặp mặt các học sinh trước khi đi trải nghiệm tại doanh nghiệp. Ảnh: Mỹ Hà
Trên toàn tỉnh, theo kế hoạch tuyển sinh đã được phê duyệt, năm nay, các trung tâm GDNN - GDTX được giao hơn 5.600 chỉ tiêu với 126 lớp.

Với lợi thế kết hợp giữa học văn hóa và đào tạo nghề, mô hình này đang trở thành lựa chọn phù hợp cho nhiều học sinh sau THCS, đặc biệt là những em không trúng tuyển vào các trường THPT công lập.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với chủ trương phân luồng, hướng nghiệp trong giáo dục, góp phần giúp học sinh sớm tiếp cận nghề nghiệp, phát huy năng lực cá nhân và giảm áp lực cho hệ thống trường THPT công lập.