3 sai lầm phổ biến khi sử dụng mật khẩu người dùng nên tránh

Dù ngày càng nhiều dịch vụ áp dụng xác thực sinh trắc học hay các phương thức đăng nhập hiện đại, mật khẩu vẫn đóng vai trò trung tâm trong việc bảo vệ phần lớn tài khoản trực tuyến và thiết bị số hiện nay. 

Ảnh minh họa.

Chính vì vậy, bên cạnh việc tạo mật khẩu mạnh, người dùng cũng cần tránh những sai lầm phổ biến có thể khiến tài khoản dễ bị xâm nhập.

Sử dụng thông tin cá nhân trong mật khẩu
Một trong những lỗi phổ biến nhất là đưa thông tin cá nhân vào mật khẩu để dễ nhớ hơn. Nhiều người thường sử dụng họ tên, ngày sinh, số điện thoại, tên thú cưng hoặc địa chỉ làm một phần trong mật khẩu đăng nhập.

Tuy nhiên, đây lại là những dữ liệu mà tin tặc có thể dễ dàng thu thập từ mạng xã hội hoặc các nguồn trực tuyến khác. Trong thời đại số, lượng thông tin cá nhân mà người dùng vô tình công khai trên Internet ngày càng nhiều, từ ngày sinh nhật cho tới sở thích cá nhân.

Điều này khiến việc đoán mật khẩu trở nên dễ dàng hơn đáng kể đối với các cuộc tấn công dò mật khẩu hoặc lừa đảo có chủ đích. Ngay cả những thông tin tưởng như riêng tư, chẳng hạn tên thú cưng hay biệt danh, cũng có thể bị khai thác nếu người dùng từng chia sẻ trên mạng xã hội.

Các chuyên gia bảo mật khuyến cáo người dùng nên tránh sử dụng bất kỳ thông tin nào có liên quan trực tiếp đến bản thân trong mật khẩu. Thay vào đó, nên tạo các chuỗi ký tự hoặc cụm từ khó liên hệ với danh tính cá nhân để tăng độ an toàn.

Dùng chung một mật khẩu cho nhiều tài khoản
Việc sử dụng cùng một mật khẩu cho nhiều tài khoản là thói quen rất phổ biến vì giúp người dùng dễ ghi nhớ hơn. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những rủi ro bảo mật lớn nhất.

Nếu tin tặc lấy được mật khẩu từ một tài khoản bị rò rỉ dữ liệu, chúng có thể dùng chính thông tin đó để thử đăng nhập vào email, mạng xã hội, tài khoản ngân hàng hoặc các dịch vụ khác của người dùng.

Hậu quả của việc dùng chung mật khẩu có thể rất nghiêm trọng, từ mất quyền kiểm soát tài khoản mạng xã hội cho tới nguy cơ bị đánh cắp tiền hoặc dữ liệu cá nhân quan trọng.

Các chuyên gia khuyến nghị mỗi tài khoản nên sử dụng một mật khẩu riêng biệt. Để tránh tình trạng quên mật khẩu, người dùng có thể sử dụng các ứng dụng quản lý mật khẩu để lưu trữ và tạo mật khẩu an toàn hơn.

Ngoài ra, nhiều chuyên gia cho rằng việc tạo mật khẩu quá phức tạp đôi khi cũng phản tác dụng. Nếu mật khẩu quá khó nhớ, người dùng có xu hướng ghi ra giấy hoặc lưu ở nơi không an toàn, vô tình tạo thêm rủi ro bảo mật.

Một giải pháp phù hợp hơn là sử dụng cụm từ gồm nhiều từ ngẫu nhiên, đủ dài nhưng vẫn dễ ghi nhớ đối với người dùng.

Không thay đổi mật khẩu thường xuyên
Tin tặc hiện có rất nhiều công cụ và kỹ thuật để dò hoặc bẻ khóa mật khẩu. Trong một số trường hợp, nếu có đủ thời gian, chúng hoàn toàn có thể tìm ra mật khẩu của người dùng, kể cả khi mật khẩu không chứa thông tin cá nhân.

Đó là lý do các chuyên gia an ninh mạng luôn khuyến cáo người dùng nên thay đổi mật khẩu định kỳ, đặc biệt đối với email, tài khoản ngân hàng hoặc các dịch vụ lưu trữ dữ liệu quan trọng.

Việc cập nhật mật khẩu thường xuyên giúp giảm nguy cơ tin tặc tiếp tục truy cập tài khoản nếu thông tin đăng nhập từng bị rò rỉ trước đó.

Tuy nhiên, người dùng cũng cần tránh tái sử dụng mật khẩu cũ hoặc chỉ thay đổi vài ký tự đơn giản. Những thay đổi nhỏ như thêm số ở cuối mật khẩu thường không đủ để tăng mức độ bảo mật.

Thay vào đó, mỗi lần cập nhật nên sử dụng một mật khẩu hoàn toàn mới và khác biệt đáng kể so với mật khẩu cũ. Kết hợp với các biện pháp như xác thực hai lớp, người dùng sẽ giảm đáng kể nguy cơ bị đánh cắp tài khoản hoặc thông tin cá nhân.

Dù công nghệ xác thực đang ngày càng hiện đại, mật khẩu vẫn là lớp bảo vệ đầu tiên đối với phần lớn tài khoản trực tuyến hiện nay. Những thói quen tưởng chừng nhỏ nhặt như dùng thông tin cá nhân, tái sử dụng mật khẩu hay không thay đổi định kỳ đều có thể trở thành điểm yếu để tin tặc khai thác.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi, việc xây dựng thói quen sử dụng mật khẩu an toàn không chỉ giúp bảo vệ dữ liệu cá nhân mà còn hạn chế nguy cơ mất tiền, mất danh tính và các rủi ro an ninh mạng khác.