5 sai lầm phổ biến khi sử dụng Wi-Fi mà rất nhiều người mắc phải

Wi-Fi ngày nay gần như đã trở thành hạ tầng thiết yếu trong mỗi gia đình. Từ điện thoại, TV, laptop cho tới camera an ninh hay thiết bị nhà thông minh, mọi thứ đều phụ thuộc vào kết nối không dây ổn định.

Tuy nhiên, không ít người thường xuyên gặp cảnh mạng chập chờn, tốc độ giảm mạnh hoặc mất sóng ở một số khu vực trong nhà dù đã thử khởi động lại router nhiều lần.

Theo các chuyên gia công nghệ, phần lớn sự cố Wi-Fi phổ biến đều có thể khắc phục bằng vài thay đổi đơn giản thay vì phải vội vàng nâng cấp lên router đắt tiền hay chuẩn Wi-Fi mới nhất. Dưới đây là 5 sai lầm rất nhiều người đang mắc phải.

1. Đặt router Wi-Fi ở vị trí không phù hợp

Một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến Wi-Fi yếu chính là vị trí đặt router.

Nhiều người có thói quen đặt router cạnh TV, giấu trong tủ gỗ hoặc để sát góc nhà nhằm giữ tính thẩm mỹ. Tuy nhiên, Wi-Fi rất nhạy cảm với môi trường xung quanh và các vật cản có thể làm suy hao tín hiệu đáng kể.

Tường dày, sàn bê tông, đồ nội thất lớn, gương, lò vi sóng hay thậm chí TV cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng truyền sóng của router. Điều này giải thích vì sao nhiều gia đình dù dùng gói cước internet tốc độ cao nhưng vẫn gặp tình trạng mất sóng ở phòng ngủ hoặc tầng trên.

Các chuyên gia khuyến nghị nên đặt router ở vị trí trung tâm của ngôi nhà, ưu tiên nơi có nhiều thiết bị sử dụng internet nhất như phòng khách hoặc phòng làm việc. Router cũng nên được đặt ở vị trí cao thay vì sát sàn nhà để sóng Wi-Fi phủ đều hơn.

Ngoài ra, người dùng nên tránh đặt router trong tủ kín hoặc bao quanh bởi vật liệu kim loại và gỗ dày. Có thể hình dung router giống như một tháp phát sóng nhỏ, càng ít vật cản, tín hiệu càng ổn định.

2. Sử dụng router đã quá cũ

Nhiều người sử dụng router trong nhiều năm mà không hề kiểm tra xem thiết bị còn được nhà sản xuất hỗ trợ hay không.

Đây là vấn đề đáng lo ngại vì router không chỉ cung cấp internet mà còn là “cổng vào” của toàn bộ hệ thống mạng gia đình. Nếu thiết bị không còn nhận được các bản cập nhật bảo mật, tin tặc có thể khai thác các lỗ hổng đã biết để tấn công mạng nội bộ.

Người dùng nên kiểm tra model router trên trang web chính thức của nhà sản xuất để xem thiết bị còn được cập nhật firmware hay không. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần đăng nhập giao diện quản trị và nhấn nút cập nhật là có thể vá lỗi bảo mật cũng như cải thiện hiệu suất hoạt động.

Nếu router đã bị ngừng hỗ trợ, người dùng vẫn có thể cân nhắc cài firmware mã nguồn mở để kéo dài tuổi thọ thiết bị.

Các nền tảng này giúp bổ sung tính năng mới, vá lỗi bảo mật và tối ưu hiệu năng cho nhiều mẫu router cũ. Tuy nhiên, việc cài firmware tùy chỉnh đòi hỏi người dùng có kiến thức kỹ thuật nhất định.

Nếu không quen thao tác mạng, lựa chọn an toàn hơn là liên hệ nhà cung cấp internet để đổi sang router mới được hỗ trợ đầy đủ.

3. Sử dụng chuẩn mã hóa Wi-Fi yếu

Nhiều router đời cũ vẫn đang sử dụng các chuẩn mã hóa lỗi thời như WPA hoặc WPA2 phiên bản cũ, vốn đã tồn tại nhiều lỗ hổng bảo mật.

Điều này khiến mạng Wi-Fi dễ bị tấn công hơn, đặc biệt trong các khu dân cư đông đúc hoặc chung cư.

Các chuyên gia khuyến cáo người dùng nên bật các chế độ bảo mật Wi-Fi mới và an toàn hơn trên modem hoặc router, ưu tiên chuẩn WPA3 nếu thiết bị hỗ trợ để tăng khả năng bảo vệ mạng khỏi nguy cơ bị xâm nhập.

Hiện nay, nhiều thiết bị đã có khả năng cảnh báo nếu mạng Wi-Fi sử dụng mã hóa yếu. Trên iPhone, người dùng có thể thấy thông báo “Bảo mật yếu”, trong khi Android và Windows cũng hiển thị chi tiết giao thức bảo mật đang sử dụng.

Để thay đổi, người dùng chỉ cần truy cập giao diện quản trị router, tìm mục Wi-Fi hoặc Security rồi chuyển sang chuẩn WPA3 nếu router hỗ trợ.

Tuy nhiên, WPA3 đôi khi có thể gây lỗi với các thiết bị quá cũ. Dù vậy, do chuẩn này đã xuất hiện từ năm 2018 nên phần lớn smartphone, laptop và TV hiện nay đều tương thích tốt.

4. Không đổi mật khẩu quản trị router

Một sai lầm rất phổ biến khác là chỉ đổi tên Wi-Fi và mật khẩu mạng, nhưng vẫn giữ nguyên tài khoản quản trị mặc định của router.

Trong nhiều trường hợp, tên đăng nhập và mật khẩu mặc định như “admin/admin” có thể dễ dàng tìm thấy trên internet hoặc được in ngay dưới đáy router.

Một sai lầm rất phổ biến là không đổi mật khẩu tài khoản quản trị mặc định của router. Ảnh: Internet.

Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ ai trong phạm vi phủ sóng Wi-Fi đều có khả năng truy cập vào phần cài đặt router nếu biết thông tin mặc định.

Nguy hiểm hơn, nhiều router cho phép thay đổi cài đặt từ xa mà không cần kết nối trực tiếp bằng cáp mạng. Nếu bị truy cập trái phép, tin tặc có thể đổi DNS - hệ thống giúp chuyển đổi tên website thành địa chỉ máy chủ để thiết bị có thể kết nối Internet nhằm theo dõi lưu lượng truy cập hoặc kiểm soát toàn bộ mạng nội bộ.

Các chuyên gia khuyến nghị người dùng nên dành vài phút để thay đổi mật khẩu quản trị router ngay sau khi lắp đặt.

Ngoài ra, không nên dùng chung mật khẩu Wi-Fi với mật khẩu quản trị thiết bị. Người dùng cũng có thể sử dụng trình quản lý mật khẩu để tạo các mật khẩu mạnh và khó đoán hơn.

5. Quá phụ thuộc vào Wi-Fi, bỏ quên cổng Ethernet

Wi-Fi tiện lợi nhưng không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt nhất.

Trên thực tế, kết nối Ethernet bằng dây mạng vẫn nhanh hơn, ổn định hơn và có độ trễ thấp hơn đáng kể so với Wi-Fi.

Các thiết bị cố định như PC, TV thông minh, máy chơi game, thiết bị lưu trữ mạng NAS hoặc máy tính làm việc nên ưu tiên dùng cáp mạng nếu có thể.

Việc sử dụng Ethernet không chỉ giúp tăng tốc độ tải dữ liệu mà còn giảm tải cho mạng Wi-Fi, từ đó cải thiện trải nghiệm cho các thiết bị không dây khác trong nhà.

Nhiều router hiện nay đều có sẵn nhiều cổng LAN nhưng lại bị bỏ trống vì người dùng ngại đi dây.

Dù việc kéo cáp mạng trong nhà có thể hơi mất công, lợi ích mang lại thường rất đáng giá. Việc tải game dung lượng lớn, xem video 4K hoặc truyền dữ liệu nội bộ sẽ ổn định và nhanh hơn đáng kể.

Tuy nhiên, người dùng cũng cần lưu ý không nên sử dụng dây Ethernet quá dài hoặc chất lượng thấp vì điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu suất kết nối.

Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần nâng cấp lên router đời mới là mọi vấn đề sẽ biến mất. Nhưng trên thực tế, vị trí đặt thiết bị, cấu hình bảo mật và cách sử dụng mới là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến chất lượng Wi-Fi.

Chỉ với vài thay đổi nhỏ như cập nhật firmware, đổi mật khẩu quản trị, chuyển sang WPA3 hoặc kết nối Ethernet cho các thiết bị cố định, người dùng đã có thể cải thiện đáng kể tốc độ và độ ổn định của mạng gia đình mà không cần chi thêm quá nhiều tiền.