Liên kết DN – nhà nông: Nhìn từ vụ dứa ở Quỳnh Lưu
Hiện nay, đang là thời điểm chính vụ thu hoạch dứa ở tỉnh ta. Hơn 650ha dứa nguyên liệu đã bắt đầu chín rộ. Với năng suất trung bình khoảng 30 đến 35 tấn/ha, lẽ ra, được mùa nông dân sẽ vui, nhưng vụ này thì ngược lại, người dân trồng dứa ở Quỳnh Lưu đang phải điêu đứng vì khâu tiêu thụ. Chị Phạm Thị Tâm – một hộ trồng dứa ở xã Quỳnh Thắng lo lắng: Hiện nay, nhà máy đã thu mua nhưng giá chỉ 2.500/kg mà chỉ mua 5 tấn/ ngày thì hỏi hàng trăm tấn Dứa thì làm sao bán hết, nó thối mất…
![]() |
| 650ha dứa nguyên liệu ở Quỳnh Lưu đang mùa chín rộ |
![]() |
| Được mùa nhưng không thể vui vì rớt giá |
Có một thực tế khách quan là năm nay, giá dứa xuất khẩu xuống thấp đã tác động không nhỏ đến thị trường nội địa, buộc nhiều nhà máy chế biến dứa trong nước phải sản xuất cầm chừng, vì vậy, việc chủ động giảm đầu vào để hạn chế thiệt hại, thua lỗ cũng là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, nhìn từ vụ thu hoạch dứa ở huyện Quỳnh Lưu cho thấy, giữa nông dân và doanh nghiệp chưa có tiếng nói chung. Họ chưa thực sự vì mục tiêu lợi cùng hưởng, khó khăn cùng chia sẻ. Trong điều kiện hiện tại, khi giá dứa xuống thấp, khoảng 20.000 tấn dứa chưa có biện pháp tiêu thụ, người nông dân đổ lỗi cho doanh nghiệp. Còn phía doanh nghiệp cũng có cớ để bảo vệ mình. Ông Nguyễn Mạnh Hùng - Tổng GĐ Công ty CP thực phẩm Nghệ An cho rằng: Năm 2011, sản xuất Dứa gặp rất nhiều thuận lợi, người dân có thể bán dứa bất cứ lúc nào với bất cứ ai. Vì vậy, khi nhà máy thực hiện ký hợp đồng với nông dân thì họ đã chần chừ, không muốn ràng buộc. Năm nay, không thuận lợi thì lại đổ lỗi cho DN.
![]() |
| Công ty CP thực phẩm Nghệ An thu mua cầm chừng vì giá dứa xuất khẩu xuống thấp
|
![]() |
![]() |
| Người trồng dứa không chỉ bán dứa cho tư thương ngay ở vùng nguyên liệu mà còn rong ruổi khắp nơi tìm mối tiêu thụ |
Việc người dân vùng nguyên liệu sẵn sàng quay lưng với doanh nghiệp để bán sản phẩm cho tư thương nhằm hưởng lợi cao hơn là chuyện có thật và đã diễn ra nhiều năm nay không chỉ trên cây Dứa. Điển hình ngay từ đầu vụ Dứa năm 2011, mặc dù nhà máy chế biến dứa xuất khẩu đã ký hợp đồng thu mua 6.000 tấn dứa Cayene với nông dân vùng nguyên liệu, nhưng đến mùa thu hoạch, hàng trăm hộ dân đã phá vỡ hợp đồng, đua nhau bán dứa ra ngoài để hưởng lợi, đã đặt nhà máy trong tình trạng sản xuất thiếu nguyên liệu trầm trọng. Năm 2012, hợp đồng thu mua nguyên liệu từ đầu vụ đã không được thực hiện. Sự bất thường này có nhiều nguyên nhân, trong đó có cả chuyện nông dân không mặn mà ký hợp đồng với nhà máy. Ông Phan Tiến Dũng - Chủ tịch UBND xã Tân Thắng thừa nhận việc thiếu sự liên kết giữa nhà máy và người dân đã dẫn đến tình trạng hàng trăm tấn dứa chín vàng đang chờ… thối. Ông Nguyễn Xuân Dinh – Trưởng phòng NNPTTN huyện Quỳnh Lưu cho rằng: Để giải quyết tình trạng này thì giữa doanh nghiệp và nông dân cần ngồi lại với nhau để thống nhất, thực hiện đúng quyết định 80 của Thủ tướng về liên kết “4 nhà” để an toàn trong sản xuất và đầu ra của sản phẩm. Đặc biệt, phải nhấn mạnh vai trò của nhà máy và các hộ dân, hai đối tượng này phải có sự ràng buộc chặt chẽ và đi đến hợp đồng đầy đủ và sớm để có tính chủ chủ động. Chính quyền địa phương chỉ mang tính hỗ trợ và định hướng.
650ha dứa nguyên liệu ở Quỳnh Lưu đang chín rộ, nhưng giá dứa đã xuống quá thấp, trong khi đó nhà máy chế biến dứa xuất khẩu lại dè chừng trong việc thu mua đã và đang đẩy người dân trồng dứa Quỳnh Lưu đứng trước nguy cơ một vụ mùa thất bát. Đã chính vụ thu hoạch, nhưng tại nhà máy chế biến dứa xuất khẩu, cảnh sản xuất, thu mua vẫn diễn ra ảm đạm. Còn phía ngoài nhà máy, có những diện tích Dứa đã được bà con nông dân thay thế bằng một số loại cây nông nghiệp khác. Và như vậy về lâu dài, thiệt hại sẽ không chỉ là nông dân mà chính doanh nghiệp cũng phải gánh chịu!
(Bùi Thọ)





