Giá xăng dầu tăng, doanh nghiệp và người dân tìm cách thích ứng

Vận tải chịu tác động trực tiếp

Sự biến động của giá xăng dầu tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là lĩnh vực vận tải. Trong cơ cấu giá thành vận chuyển, chi phí nhiên liệu thường chiếm từ 30 – 40%, thậm chí có những loại hình vận tải còn cao hơn.

Giá xăng tăng liên tiếp 2 lần trong những ngày đầu tháng 3/2026. Ảnh: Q.A

Trước áp lực chi phí nhiên liệu tăng cao, một số nhà xe vận tải hành khách đã bắt đầu tính toán điều chỉnh giá cước. Chủ nhà xe Linh Cường hoạt động nội tỉnh Nghệ An mới đây đã đăng thông báo về việc tăng giá từ ngày 9/3/2026. Theo đó, do giá xăng dầu tăng mạnh trong thời gian qua, nhà xe buộc phải điều chỉnh giá sàn các tuyến tăng thêm từ 20.000 – 30.000 đồng tùy quãng đường. Chủ nhà xe cho biết việc tăng giá là giải pháp bất đắc dĩ nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu và duy trì hoạt động trong bối cảnh giá xăng dầu đang ở mức cao.

Tuy vậy, theo nhà xe này, việc điều chỉnh giá cước cũng được cân nhắc kỹ lưỡng, bởi nếu tăng quá nhanh có thể khiến lượng hành khách giảm, trong khi giữ nguyên giá thì doanh nghiệp lại phải gánh thêm áp lực chi phí. Do đó, phải tính toán rất thận trọng để vừa duy trì hoạt động, vừa mong nhận được sự chia sẻ từ phía hành khách.

Ngành vận tải chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá xăng dầu. Ảnh: Q.A

Tại Bến xe chợ Vinh, nơi có khoảng 200 lượt xe ra vào mỗi ngày, các đơn vị vận tải đang phải tính toán lại phương án hoạt động để giảm áp lực chi phí. Ông Lê Văn Khuyến - Trưởng Bến xe chợ Vinh cho biết, hiện khoảng 80% các tuyến xe hoạt động tại bến là tuyến trong tỉnh, còn lại là tuyến liên tỉnh. Sau khi giá xăng dầu tăng mạnh, nhiều doanh nghiệp vận tải đã bắt đầu cân nhắc việc điều chỉnh giá cước hoặc áp dụng phụ thu nhiên liệu nhằm bù đắp chi phí.

Cũng theo ông Khuyến, bên cạnh áp lực chi phí, điều khiến nhiều doanh nghiệp vận tải lo lắng hiện nay là nguồn cung xăng dầu có đảm bảo ổn định hay không. “Nếu các cửa hàng bán lẻ cầm chừng hoặc xảy ra tình trạng khan hàng thì các nhà xe sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình hoạt động”, ông Khuyến nói.

Các xe chở hàng hoạt động tại bến xe chợ Vinh. Ảnh: Q.A

Công ty CP Vận tải và Thương mại Vạn Xuân Nghệ An (taxi Vạn Xuân) hiện có hơn 300 phương tiện, trong đó phần lớn vẫn sử dụng nhiên liệu xăng, do đó việc giá xăng dầu tăng đã khiến chi phí vận hành tăng đáng kể.

Ông Nguyễn Xuân Đạt – Giám đốc Công ty cho biết: "Đơn vị hiện có khoảng 70% phương tiện chạy xăng, tương đương khoảng 200 xe nên khi giá nhiên liệu tăng mạnh như thời gian qua thì chúng tôi chịu rất nhiều áp lực".

Theo ông Đạt, chi phí xăng dầu hiện chiếm khoảng 35% cấu thành giá cước taxi. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay doanh nghiệp vẫn chưa thể điều chỉnh ngay giá cước mà phải theo dõi thêm diễn biến thị trường cũng như chờ các chính sách điều hành liên quan.

Các doanh nghiệp vận tải đang tính toán điều chỉnh giá cước nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng cao. Ảnh: Q.A

“Hiện giá cước taxi của đơn vị đang ở mức khoảng 13.500 đồng cho quãng đường mở cửa, từ km thứ 16 trở đi khoảng 8.000 đồng/km. Nếu giá xăng dầu tiếp tục duy trì ở mức cao thì chúng tôi chắc chắn phải ngồi lại với nhau để tính toán phương án điều chỉnh giá cước cho phù hợp. Tuy nhiên việc điều chỉnh cũng cần có lộ trình để tránh gây xáo trộn lớn đối với thị trường và hành khách”, ông Đạt chia sẻ.

Người dân chủ động thích ứng

Không chỉ vận tải, sự leo thang của giá xăng dầu còn kéo theo chi phí nhiều loại hàng hóa và dịch vụ tăng theo. Tại các khu vực kinh doanh ăn uống, nhiều chủ quán cho biết đã phải cân nhắc điều chỉnh giá bán để bù đắp chi phí đầu vào.

Một số hàng quán tại TP. Vinh (cũ) đã treo biển thông báo tăng giá món ăn. Ảnh: Q.A

Chị Nguyễn Thị Tâm, chủ một quán ăn tại phường Trường Vinh cho biết, sau khi tính toán chi phí, quán buộc phải tăng giá mỗi tô bún thêm 5.000 đồng từ ngày 9/3. “Trước đây mỗi tô bún, phở bán khoảng 30.000 - 40.000 đồng tùy loại, nhưng gần đây nhiều loại nguyên liệu đều tăng giá. Giá xăng tăng khiến chi phí vận chuyển thực phẩm tăng theo. Nếu giữ giá cũ thì gần như không có lãi”, chị Tâm chia sẻ.

Theo chị Tâm, việc tăng giá thêm 5.000 đồng mỗi tô được xem là mức điều chỉnh tối thiểu để quán có thể duy trì hoạt động. Phần lớn khách quen của quán cũng hiểu và chấp nhận mức tăng này.

Trong khi đó, một số cơ sở ăn uống khác lại lựa chọn cách điều chỉnh thực đơn hoặc giảm định lượng món ăn để hạn chế việc tăng giá trực tiếp. Anh Chu, chủ một nhà hàng trên tuyến đường 72 mét cho biết trong bối cảnh chi phí nguyên liệu và vận chuyển tăng cao, nhà hàng đang phải tính toán cân đối lại các món ăn trong thực đơn.

“Trước mắt chúng tôi vẫn cố gắng giữ giá để tránh ảnh hưởng đến lượng khách. Tuy nhiên nếu giá nguyên liệu đầu vào tăng lên theo giá xăng, nhà hàng sẽ điều chỉnh định lượng một số món ăn hoặc thay đổi cách chế biến, lựa chọn nguyên liệu phù hợp để cân đối chi phí”, anh Chu cho biết.

Giá xăng đang ở mức cao trong 2 năm trở lại đây. Ảnh: Q.A

Không chỉ các cơ sở kinh doanh ăn uống, các dịch vụ giao hàng và xe ôm công nghệ cũng đang chịu tác động rõ rệt từ việc giá xăng tăng cao. Anh Lê Quang Tuấn, một shipper thường xuyên chạy tuyến Vinh – Hưng Nguyên cho biết, trước đây chi phí xăng mỗi ngày của anh khoảng 80.000 đồng, nhưng sau hai đợt điều chỉnh giá xăng liên tiếp, con số này đã tăng lên khoảng 120.000 đồng/ngày.

Theo anh Tuấn, chi phí nhiên liệu tăng khiến thu nhập thực tế của shipper giảm đáng kể, dù khối lượng công việc không thay đổi. “Chạy nhiều hơn nhưng lợi nhuận lại ít đi vì tiền xăng tăng. Trước đây chúng tôi có thể nhận từng đơn lẻ, nhưng bây giờ phải chủ động gom nhiều đơn trên cùng một tuyến đường để tiết kiệm nhiên liệu. Bên cạnh đó, anh em shipper cũng đang đề xuất với hãng xem xét giảm mức chiết khấu trên mỗi đơn hàng để bớt áp lực chi phí”, anh Tuấn chia sẻ.

Dịch vụ giao hàng, xe ôm công nghệ chịu tác động mạnh vì giá xăng dầu tăng. Ảnh: Q.A

Trong khi đó, ngư dân là nhóm chịu tác động rất lớn khi chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng cao trong mỗi chuyến biển. Ông Võ Văn Phúc, chủ tàu cá ở khối Bình Minh, phường Cửa Lò cho biết, gia đình hiện có 5 tàu cá, trong đó 4 tàu công suất 1.000 CV và 1 tàu 820 CV, chuyên đánh bắt ở vùng biển Nghệ An, Hà Tĩnh và Thanh Hóa.

Theo ông Phúc, với mỗi chuyến biển kéo dài khoảng 10 ngày, tàu phải tiêu tốn hàng ngàn lít dầu. Trước đây chi phí nhiên liệu khoảng 27 - 30 triệu đồng, nhưng hiện nay giá dầu tăng mạnh, lên đến 30.000 đồng/lít khiến chi phí có thể lên tới khoảng 50 triệu đồng cho một chuyến.

“Chi phí dầu tăng cao trong khi sản lượng đánh bắt chưa biết được bao nhiêu nên nếu ra khơi lúc này rủi ro rất lớn. Vì vậy, trước mắt chúng tôi vẫn để tàu ở nhà, nghe ngóng thêm tình hình giá dầu rồi mới tính toán tiếp”, ông Phúc chia sẻ.

Giá xăng dầu tăng cao cũng khiến nhiều người dân phải cân nhắc lại thói quen đi lại và chi tiêu hằng ngày. Anh Ngô Trung Khang (xã Minh Châu) cho biết quãng đường đi làm của anh khoảng 40 km mỗi ngày nên chi phí nhiên liệu chiếm phần đáng kể trong chi tiêu của gia đình. Theo anh Khang, nếu giá xăng tiếp tục duy trì ở mức cao, việc chuyển sang sử dụng xe điện là một phương án có thể tính đến.

Phương án chuyển sang sử dụng xe điện cũng nhiều người tính đến khi giá xăng dầu tăng cao. Ảnh: Q.A