Khai mạc Lễ hội Đền Mai Bảng, phường Cửa Lò

Tham dự buổi lễ có các đồng chí: Bùi Công Vinh – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Trần Thị Kim Phượng – Trưởng Ban quản lý di tích tỉnh.

Về phía phường Cửa Lò có đồng chí Ngô Đức Kiên - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng ủy phường; các đồng chí lãnh đạo phường cùng đông đảo nhân dân và du khách thập phương. 

Quang cảnh buổi Lễ khai mạc Lễ hội Đền Mai Bảng. Ảnh: Công Kiên

Theo các sắc phong, bài vị được lưu giữ tại di tích và tộc phả của các dòng họ trên địa bàn phường Cửa Lò, vào năm 1771 có 6 gia đình thuộc 6 dòng họ di cư từ làng Mai Lâm, tỉnh Hà Tĩnh đến cồn Mui (nay là cồn Gò - Mai Bảng) để khai ấp lập làng. Khoảng 9 năm sau, mến mộ tài đức của Võ Mục Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi (danh tướng thời Hậu Lê), cư dân trong làng đã tiến hành xây dựng đền Mai Bảng và lập bài vị phụng thờ. 

Chương trình văn nghệ chào mừng Lễ khai mạc Lễ hội Đền Mai Bảng. Ảnh: Công Kiên

Ông tên thụy là Võ Mục, người làng Lam Sơn, huyện Thụy Nguyên, trấn Thanh Hoa (nay là tỉnh Thanh Hóa). Năm 1418, Lê Lợi dấy binh tại vùng đất Lam Sơn, Lê Khôi đã gia nhập nghĩa quân, tham gia nhiều trận đánh, lập được nhiều công lớn và làm quan dưới 3 triều (Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông, Lê Nhân Tông). 

Đồng chí Cao Minh Tú - Chủ tịch UBND phường Cửa Lò đánh trống khai hội. Ảnh: Công Kiên

Năm 1443 ông được phái vào làm quan tổng trấn Hoan Châu thuộc vùng Nghệ An - Hà Tĩnh ngày nay. Ông đã giúp dân khai hoang mở đất, khai ấp lập làng, phát triển sản xuất nông nghiệp và tổ chức huấn luyện quân sĩ, củng cố phòng tuyến.

Năm 1446, sau khi đánh tan quân Chiêm Thành, trên đường chiến thắng trở về, không may ông lâm bệnh nặng và qua đời vào ngày 3/5 âm lịch. Thi hài ông được nhân dân mai táng tại chân núi Long Ngâm thuộc vùng Cửa Sót (nay thuộc xã Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh). 

Màn trống khai hội Lễ hội Đền Mai Bảng. Ảnh: Công Kiên

Việc thờ phụng Lê Khôi và tôn làm thành Hoàng làng được các triều đại phong kiến Việt Nam thừa nhận và đã có nhiều sắc phong giao cho làng Mai Bảng tổng tiền phụng sự. Đền còn phối thờ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu, một quý phi tài sắc vẹn toàn, năm 1373 cùng Vua đi dẹp quân Chiêm Thành và đã liều mình hy sinh. Đền còn thờ Thủy Tinh phu nhân, Tả Mẫu Lâm Lang, Hữu Quế Lâm Lang Đại Tướng quân. Khi chùa Mai Tiên bị hoả hoạn thì đền còn phối thờ Phật Tam bảo và thủy tổ 15 dòng họ. 

Lễ rước đường thủy. Ảnh: Công Kiên

Lễ hội Đền Mai Bảng là dịp để người dân tưởng nhớ công đức to lớn của các vị tiền nhân, các vị thánh, thần đã có công với đất nước, khai ấp lập làng. Đồng thời cũng là dịp để người dân gửi gắm niềm tin được phù hộ độ trì để ra khơi vào lộng, sóng yên biển lặng, cuộc sống thanh bình, mùa màng bội thu, làm ăn phát đạt. 

Lễ rước đường bộ. Ảnh: Công Kiên

Chính sự đặc sắc của các hoạt động lễ hội, ngày 06/01/2026 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 23/QĐ-BVHTTDL công nhận Lễ hội Đền Mai Bảng, phường Cửa Lò là Di sản văn hóa phi vật thể. 

Lễ Đại tế. Ảnh: Công Kiên

Lễ hội Đền Mai Bảng năm 2026 diễn ra từ ngày 26 – 30/3 (tức ngày 8 – 12/2 âm lịch), phần lễ diễn ra trang trọng với các nghi lễ: Khai quang, yết cáo, xuất thần, cầu ngư, cúng oản, lễ rước và đại tế. Phần hội diễn ra sôi nổi với các môn thể thao: Bóng đá, bóng chuyền, đua thuyền; thi quết oản, đan lưới, nướng cá, đẩy gậy, thi đánh cờ người.