Tổng thống Mỹ ký ban hành sắc lệnh mới về trí tuệ nhân tạo

Tổng thống Mỹ Donald Trump giơ nắm tay khi trở lại Nhà Trắng (Washington, DC) ngày 31/5. Ảnh: AFP

Điều khoản trọng tâm của sắc lệnh quy định các tập đoàn công nghệ hàng đầu như OpenAI, Google hay Anthropic trao cho Chính phủ Mỹ quyền tiếp cận các mô hình AI mạnh nhất của họ trong tối đa 30 ngày trước thời điểm dự kiến phát hành. Động thái ban hành sắc lệnh được thúc đẩy mạnh mẽ sau những lo ngại xoay quanh siêu mô hình "Mythos" của Anthropic. Công ty khởi nghiệp này đã phải hoãn phát hành Mythos do phát hiện khả năng mô hình này có thể phơi bày và khai thác các lỗ hổng trong hệ thống máy tính của hệ thống ngân hàng, chính phủ và các bệnh viện.

Khoảng thời gian 30 ngày này được xem là một bước thỏa hiệp đáng kể. Bản dự thảo ban đầu yêu cầu thời gian chính phủ tiếp cận lên tới 90 ngày, trong khi giới công nghệ đã tích cực vận động để rút ngắn xuống chỉ còn 14 ngày.

Giám đốc điều hành OpenAI, ông Sam Altman, đánh giá sắc lệnh đã "đạt được sự cân bằng hợp lý". Ông nhấn mạnh: "Mỹ cần tiếp tục dẫn đầu về AI bằng cách phát triển những mô hình tốt nhất, đảm bảo tính an toàn và đưa các công cụ không gian mạng vào tay những lực lượng phòng thủ đáng tin cậy".

Trưởng bộ phận đối ngoại của Google, ông Kent Walker, gọi đây là "bước tiến quan trọng", trong khi Anthropic - công ty từng có nhiều quan điểm trái chiều với chính quyền ông Trump cũng đánh giá sắc lệnh là "một bước đi quan trọng trong việc củng cố vai trò lãnh đạo của Mỹ trong lĩnh vực AI".

Việc ký ban hành sắc lệnh diễn ra sau nhiều tuần biến động tại Nhà Trắng. Trước đó, theo Politico và một số kênh truyền thông khác, chính quyền Mỹ từng định công bố dự thảo nhưng bất ngờ rút lại trước những lo ngại từ giới đầu tư Thung lũng Silicon rằng các quy định không cần thiết và rào cản hành chính sẽ kìm hãm sự đổi mới, gây tổn hại đến vị thế của Mỹ trong cuộc đua AI toàn cầu.

Sắc lệnh chỉ đạo Bộ Tài chính, Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) cùng Cơ quan An ninh mạng và An ninh hạ tầng (CISA) của Mỹ phối hợp thành lập một "Trung tâm thông tin an ninh mạng AI". Cơ quan này sẽ hoạt động trên cơ sở hợp tác tự nguyện với các doanh nghiệp và đơn vị vận hành cơ sở hạ tầng trọng yếu để nhận diện lỗ hổng phần mềm và tìm biện pháp khắc phục kịp thời.

Trước đó, ngay trong ngày đầu tiên trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã bãi bỏ sắc lệnh giám sát AI do người tiền nhiệm Joe Biden ban hành năm 2023. Trong khi đó, trên bình diện quốc tế, Đạo luật AI của Liên minh châu Âu (EU) có hiệu lực từ năm 2024 lại chọn cách áp đặt các quy định ràng buộc pháp lý nghiêm ngặt đối với các hệ thống AI có rủi ro cao, bao gồm yêu cầu minh bạch bắt buộc và nghĩa vụ báo cáo sự cố.

Đánh giá về sắc lệnh mới, ông Anthony Aguirre, Giám đốc điều hành Viện Tương lai Sự sống nhận định đây là bước đi quan trọng đúng hướng. Tuy nhiên, chuyên gia này cho rằng: "Các khuôn khổ tự nguyện là chưa đủ. Chính phủ cần được trao quyền hợp pháp để ngăn chặn việc phát hành các hệ thống mang lại rủi ro không thể chấp nhận được đối với an ninh quốc gia".