• Tweet

Với mỗi dòng họ ở huyện Quỳnh Lưu, nhà thờ họ hay từ đường luôn có vị trí đặc biệt trong tâm thức của mỗi thành viên trong họ. Đó là nơi thờ cúng các vị tổ tiên, các anh hùng dân tộc, những người có công với đất nước và làng rạng danh dòng họ. Đồng thời cũng là nơi để con cháu tề tựu trong ngày giỗ họ được bày tỏ lòng thành kính trước tổ tiên và là nơi bàn bạc những công việc chung của dòng họ.

Cổng vào nhà thờ Họ Hồ Đại Tộc, xã Quỳnh Đồi

Dòng họ Hồ Đại tộc ở xã Quỳnh Đôi vốn có gốc tích từ cụ Hồ Hưng Dật, sống vào thế kỷ thứ 10, thời Hậu Hán. Ông quê gốc ở Triết Giang (Trung Quốc) sang làm thái thú Châu Diễn được vài năm thì loạn 12 sứ quân, ông đến hương Bàu Đột (nay là xã Ngọc Sơn, huyện Quỳnh Lưu) để lập nghiệp. Tộc phả họ Hồ sau đó bị thất truyền 11 đời, đến đời thứ 12 ông Hồ Liên dời ra Thanh Hóa và đời 13 ông Hồ Kha ở Nghệ An tộc phả mới liên tục. Hàng năm, cứ vào ngày 12 tháng Giêng âm lịch, dòng họ Hồ lại tổ chức lễ cúng giỗ với đầy đủ các nghi thức tế lễ thể hiện sự bài bản và uy nghiêm dành cho Tiên tổ. Trong ngày giỗ tổ, các con cháu trong dòng họ ở khắp mọi miền đất nước cùng tìm về để thắp hương, dâng lễ tạ ơn tổ tiên. Đây là dịp để các chi xa, chi gần tìm về nhận họ hàng, phân định trên dưới, anh em, đồng thời cũng là dịp gặp gỡ ấm tình huyết thống.

Hàng năm, vào ngày 12 tháng Giêng con cháu họ Hồ lại về đây...

“Tôi là con cháu họ Hồ hiện đang ở Quảng Nam. Đây là lần đầu tiên tôi tìm về cội nguồn của mình là Hồ Đại Tộc tại xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Về đây tôi rất là xúc động khi biết được cội nguồn của mình là từ đây”.Ông Hồ Văn Năm - Con cháu họ Hồ ở tỉnh Quảng Nam chia sẻ.

...để dâng lễ tạ ơn tổ tiên

...và cũng là dịp gặp gỡ ấm tình huyết thống

Cùng với việc bảo tồn, tôn tạo các di tích từ đường, hàng năm, các dòng họ trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu còn tổ chức nhiều hoạt động thiết thực nhằm xây dựng văn hóa dòng họ. Nổi bật như phong trào khuyến học khuyến tài đang góp phần cổ vũ, động viên phong trào học tập suốt đời trong con cháu và tăng cường sự đoàn kết tương thân tương ái trong dòng họ.

Là một trong những dòng họ tiêu biểu làm tốt công tác khuyến học, khuyến tài trong nhiều năm nay ở xã Quỳnh Đôi, với quy chế hoạt động rõ ràng, đến nay, hội đồng gia tộc họ Hoàng đã xây dựng được quỹ khuyến học được hơn 35 triệu đồng. Trong 13 năm qua, quỹ khuyến học của dòng họ đã tuyên dương được 102 em đỗ đại học, cao đẳng, 57 em đạt học sinh giỏi tỉnh, huyện và 176 em đạt học sinh giỏi các cấp. Ông Hoàng Kim Đồng - Trưởng ban cán sự họ Hoàng, xã Quỳnh Đôi cho biết: Chủ trương của dòng họ là xây dựng quỹ khuyến học và trao thưởng nhằm động viên con cháu trong dòng họ ra sức học tập lao động để xây dựng quê hương Quỳnh Đôi vững về kinh tế, giàu về trí tuệ.

Theo dòng thời gian, những truyền thống văn hóa tốt đẹp vẫn được các dòng họ ở Quỳnh Lưu bảo tồn và phát huy. Một số dòng họ đã quan tâm hơn trong việc thờ cúng tổ tiên và các nghi lễ truyền thống, viết lại gia phả, xây cất nơi thờ tự và mồ mả, lập hòm công đức để con cháu tự nguyện đóng góp nhằm bày tỏ lòng hiếu thuận với họ tộc, giữ gìn gắn kết giữa các thành viên và nâng cao vai trò của dòng họ đối với sự phát triển chung của địa phương.

Ông Đào Nguyên Du – trưởng tộc họ Đào, xã Quỳnh Thuận thắp nén hương thơm lên bàn thờ tổ tiên

Ông Đào Nguyên Du - Trưởng tộc họ Đào, ở xã Quỳnh Thuận cho biết thêm: Việc ghi rõ ngày sinh, ngày mất trong cuốn gia phả dòng họ chính là những tài liệu quý giá để cho con cháu đời sau biết được gốc tích, nề nếp gia phong cũng như biết được ngày mất của ông cha mình mà kính cẩn hành lễ.

Con cháu họ Đào tham quan gia phả của dòng họ

Hiện nay, các hoạt động họp họ, giỗ tổ được diễn ra với nhiều nội dung như: Tuyên đọc gia phả, tế lễ tổ tiên, bàn định những công việc của gia tộc, việc đóng góp của các thành viên với gia tộc, với làng xóm để xây dựng các công trình công cộng, lễ hội của làng, xã… Nhiều dòng họ đang giữ vai trò quan trọng trong giúp nhau phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Đồng thời, giải quyết kịp thời, có hiệu quả các mẫu thuẫn, bất hòa giữa các thành viên nội tộc. Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội, bài trừ các tệ nạn xã hội, bảo tồn và phát huy những công trình thờ các danh nhân của gia tộc, dòng họ.

Những truyền thống văn hóa tốt đẹp của các dòng họ đã tạo nên những sắc thái riêng của mỗi địa phương. Những truyền thống đó cần được bảo tồn và phát huy trong công cuộc xây dựng nông thôn mới, nhằm góp phần xây dựng quê hương Quỳnh Lưu ngày càng giàu đẹp, văn minh.

(Thanh Toàn)