Bước ngoặt trong tiến trình đàm phán gia nhập EU của Ukraine

Nỗ lực gia nhập EU của Ukraine sẽ được chuyển sang giai đoạn tiếp theo, song không có nghĩa là Kiev sớm trở thành thành viên. Ảnh: AFP

Theo AFP, các ngoại trưởng của khối 27 quốc gia thành viên sẽ chính thức khởi động các cuộc đàm phán với Ukraine và quốc gia láng giềng Moldova nhằm điều chỉnh theo "nhóm điều khoản" đầu tiên của luật pháp EU.

Tiến độ của Ukraine từng bị đình trệ khoảng 2 năm, do quyết định phủ quyết từ nhà lãnh đạo theo đường lối dân tộc của Hungary, ông Viktor Orban. Dù vậy, chiến thắng của ông Peter Magyar trong cuộc bầu cử hồi tháng 4 tại Hungary, đã mở ra lối đi cho Ukraine.

Theo AFP, bất chấp những tuyên bố cùng lời kêu gọi đẩy nhanh tiến trình từ phía Ukraine sau 4 năm nộp đơn xin gia nhập EU, quốc gia đang chịu tổn thất bởi chiến tranh này khó có thể sớm gia nhập "ngôi nhà chung".

Xét về mặt thực tế, một khối lượng công việc lớn vẫn đang ở phía trước để Ukraine đồng bộ hóa hệ thống luật pháp, thể chế và các tiêu chuẩn của mình với EU. Tiến trình này đòi hỏi phải đàm phán qua 35 "chương" bao gồm mọi lĩnh vực: Từ môi trường, nông nghiệp đến tư pháp và an ninh. Tất cả được nhóm lại thành 6 "nhóm điều khoản".

Tuy nhiên, như thường lệ tại EU, vấn đề này còn mang tính chính trị sâu sắc. Bất kỳ quốc gia thành viên nào cũng có thể đưa ra lý do để làm chậm tiến trình gia nhập của Kiev.

Một nhà ngoại giao châu Âu giấu tên chia sẻ với AFP: "Đây là một tiến trình lâu dài. Ukraine đang trong tình trạng có xung đột, và còn các vấn đề khác cần giải quyết. Nếu gia nhập, đây sẽ là quốc gia lớn thứ ba trong EU. Triển vọng về việc mở rộng EU với sự góp mặt sớm của Ukraine là điều chưa bao giờ thực tế".

Chẳng hạn, Thủ tướng Hungary Magyar đã cam kết sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về việc Ukraine gia nhập khối, nếu Kiev hoàn tất mọi cuộc đàm phán "trong vòng 10 đến 15 năm tới".

Xa hơn thế, đang xuất hiện một xu hướng rộng hơn nhằm tiết chế tham vọng của Kiev, đi kèm với những thảo luận ngày càng tăng về các phương án thay thế.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu vào tháng 4 rằng: "Ai cũng hiểu rõ, việc Ukraine lập tức gia nhập EU là điều bất khả thi".

Ông Merz đã đề xuất đưa Ukraine trở thành "thành viên liên kết" của EU không có quyền biểu quyết, trong khi Kiev thực hiện tiến trình kéo dài để trở thành thành viên chính thức.

Phương án này đã vấp phải sự hoài nghi từ phía Ukraine. Kiev lo ngại rằng bất kỳ giải pháp tạm thời nào được đưa ra cũng có thể khiến họ bị mắc kẹt vĩnh viễn ở vị trí "lấp lửng". Tổng thống Volodymyr Zelensky khẳng định tiến trình gia nhập EU của Ukraine phải "trọn vẹn với đầy đủ quyền lợi".