Mỹ rà soát lực lượng tại châu Âu, NATO đối mặt sức ép lớn

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Mỹ rà soát lực lượng tại châu Âu. Ảnh: AFP

Theo AFP, phát biểu tại hội nghị các bộ trưởng quốc phòng NATO ở Brussels ngày 18/6, Bộ trưởng Hegseth nhấn mạnh: "Đây sẽ là một cuộc rà soát thực chất. Mục tiêu của nó là đảm bảo NATO chuyển dịch nhanh chóng và không thể đảo ngược hướng tới kịch bản châu Âu dẫn dắt, tự gánh vác trách nhiệm chính trong việc bảo vệ chính mình".

Người đứng đầu Lầu Năm Góc cảnh báo: "Trong cuộc sát hạch này, một số quốc gia sẽ thất bại, nhưng số khác sẽ vượt qua với kết quả xuất sắc".

Trước phản ứng của một số nước châu Âu trong cuộc chiến Iran, bao gồm việc áp đặt các hạn chế đối với quân đội Mỹ, ông Hegseth cho biết cuộc rà soát nhằm đảm bảo "quyền tiếp cận, các căn cứ đóng quân và quyền tài phán không phận của Mỹ phải được phân định rõ ràng và bảo đảm".

"Điều đó thật đáng xấu hổ. Những đồng minh này đã đẩy con em nước Mỹ vào vòng nguy hiểm. Không có bất kỳ lý do gì có thể biện minh cho hành động đó", ông Hegseth phát biểu gay gắt.

Washington đang gia tăng áp lực trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh NATO vào tháng tới, nhằm buộc các đồng minh thực hiện cam kết tăng mạnh ngân sách quốc phòng đã đưa ra năm ngoái.

Ông Hegseth cảnh báo việc Mỹ đóng góp nghĩa vụ phí để duy trì bộ máy hoạt động của NATO — khoảng 790 triệu USD vào năm 2026, sẽ "phụ thuộc hoàn toàn" vào việc các đồng minh có đạt mục tiêu chi tiêu hay không. "Nếu các đồng minh không hành động khẩn trương, mức đóng góp của chúng tôi sẽ giảm xuống", ông khẳng định.

Lời cảnh báo từ người đứng đầu Lầu Năm Góc — nhân vật ban đầu vốn thể hiện thái độ hòa hoãn, đã "dội một gáo nước lạnh" vào các đồng minh NATO, những nước đang lo ngại về cam kết bảo vệ châu Âu của Mỹ. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng từng chỉ trích gay gắt các đồng minh châu Âu về phản ứng của họ đối với cuộc chiến của ông tại Iran.

Dù vậy, giới quan sát từng kỳ vọng thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Tehran có thể giúp NATO gác lại những bất đồng, trước khi các nhà lãnh đạo liên minh nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, ông Hegseth nhận định: "Dường như nhiều thủ đô đồng minh vẫn chưa hiểu hết thông điệp".

Ông nói thêm rằng, Tổng thống Trump "đã đưa ra một bài kiểm tra cho các đồng minh về việc ủng hộ nước Mỹ khi được yêu cầu giúp đỡ, và quá nhiều quốc gia đã thất bại". Mặc dù dùng ngôn từ cứng rắn, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ vẫn ghi nhận nỗ lực của nhiều thành viên NATO trong việc tăng cường phòng thủ và khẳng định các tiến trình đang có chuyển biến tích cực.